ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼՈԲԲԻՆ ԻՍՐԱՅԵԼՈՒՄ ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՇԽԱՏՈՒՄ. ՊԵՏՔ Է ԶԱՐԳԱՑՆԵԼ ՀԱՅ-ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ԱՎԻԳԴՈՐ ԷՍԿԻՆ «ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, ՆԵՐԳԱՂԹ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԵՔ». ԿՈՉ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆԸ «Տարածքների հանձնման հարցը պետք է բացարձակապես դուրս գա մեջտեղից». Արման Նավասարդյան ԻԻՀ և ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ԸՆՏՐՎԵԼՈՒ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԳԵՏԱՆՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ՓՈԽՈՒՄ ԵՆ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻՆ. հարցազրույց դեսպանի հետ հայաստանյան իրադարձությունների մասին ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵՑ ԻՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՍԻԱՅԻ և ԱՖՐԻԿԱՅԻ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏՈՒՄ ՄԻԶԵԼ ՔԱՄՈՒ ԴԵՄ. ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ ՆԵՐՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ և ԼԻԱԶՈՐ ԴԵՍՊԱՆ ԱՐՄԱՆ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆԻ ԿՈՉԸ ՆԵՐՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖՈՆԻՆ ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՀՐԱՎԻՐՎԵԼ ԷՐ ԲԱՆԱԽՈՍԵԼՈՒ ՄՈՍԿՎԱՅԻ Մ. Վ. ԼՈՄՈՆՈՍՈՎԻ ԱՆՎԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ «ԼՈՄՈՆՈՍՈՎՅԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ-2018» ԳԻՏԱԺՈՂՈՎՈՒՄ

ՍԱՌԸ ՊԱՏԵՐԱԶՄ 2 ... ???
ՄՀԵՐ ՄԻՆԱՍՅԱՆ







ԽՍՀՄ փլուզումից հետո աշխարհը դարձավ միաբևեռ՝ ԱՄՆ դարձնելով հեգեմոն պետություն: Վերջին աշխարհաքաղաքական զարգացումները ցույց են տալիս, որ Ռուսաստանը լուրջ հայտ է ներկայացնում աշխարհը կրկին բազմաբևեռ դարձնելու հարցում: Նման հավակնություններ ունի նաև Չինաստանը, բայց ի տարբերություն Ռուսաստանի՝ Չինաստանը օգտագործում է փափուկ ուժ:

ԱՄՆ-ն լուրջ հակամարտության մեջ է Իրանի և Հյուսիսային Կորեայի հետ, այդ երկրների նկատմամբ կիրառում է բազմաթիվ սանկցիաներ: Առկա կոնֆլիկտները միջուկային նոր մրցավազքի սկիզբ դրեցին: Այս զարգացումները բերեցին գերտերությունների կողմից իրենց ռազմական հայեցակարգերի (դոկտրինայի) վերանայման: Թրամփը վերանայեց նաև ԱՄՆ միջուկային ծրագրերը: ԱՄՆ-ն  2017 թվականի իր ռազմական հայեցակարգում հիմնական հակառակորդներ նշում է Չինաստանը և Ռուսաստանը, քանի որ այդ երկու պետություններն էլ փորձում են առանձին բնագավառներում ԱՄՆ-ին զրկել իր հեգեմոն կարգավիճակից: Այս համատեքստում ուշագրավ է նաև այն փաստը, որ Ռուսաստանը և Չինաստանը ամեն գնով կփորձեն կանխել ԱՄՆ-ի կողմից միջուկային զենքի կիրառմանը Հյուսիսային Կորիայի և Իրանի դեմ: Այսինքն Ռուսաստանը և Չինաստանը, դե յուրե լինելով ԱՄՆ-ի հետ միասին սանկցիաներ կիրառող, դե ֆակտո այդ պետությունների թիկունքում են:

ԱՄՆ-ն լայն տնտեսական կապեր ունի Չինաստանի հետ և կխուսափի Չինաստանի դեմ սանկցիաներ կիրառելուց: ԱՄՆ-ի սանկցիաներ կիրառելը Ռուսաստանի, Իրանի և Հյուսիսային Կորեայի դեմ ապագայում կարող է բերել նրանց համախմբմանը «ընդհանուր հակառակորդ ունենալու» գաղափարի շուրջ: Գերտերությունների միջև հարաբերությունների ծայրաստիճան սրման դեպքում չի բացառվում, որ  Չինաստանը կարող է աջակցել հակաամերիկյան ալյանսին:    

Նման զարգացման դեպքում հետաքրքրական կլինի նաև Թուրքիայի դիրքորոշումը: Վերջերս Թուրքիա-ԱՄՆ հարաբերությունները սրվել են, և ստեղծված իրավիճակում Թուրքիան ավելի է մերձեցել Ռուսաստանի հետ: Դրա վառ ապացույցն է Աֆրինի շրջանում ռազմական գործողությունները Ռուսաստանի հետ համաձայնեցնելը և ԱՄՆ-ի զսպվածության կոչերին կոշտ պատասխանելը:

Ռուսաստանը նվազեցրել էր իր ռազմական ներկայությունը Սիրիայում, և Թուրքիա-ԱՄՆ հարաբերությունների սրման նման իրավիճակում Ռուսաստանին շահեկան է Թուրքիայի ռազմական ներկայությունը Սիրիայում:  Թուրքիային բնորոշ են նման դիվանագիտական խաղերը՝ մի ճամբարից մյուսն անցնելը: Սակայն Թուրքիան, լինելով ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիր, բացառվում է, որ կմասնակցի ԱՄՆ-ի դեմ ռազմական գործողությունների:

Գերտերությունների միջև ռազմական գործողություններ սկսվելու դեպքում Թուրքիան չի բացառվում, որ կգրավի չեզոք դիրք՝ ինչպես և երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին:

ԱՄՆ-ն էլ իր հերթին ուժեղացնում է դիրքերը: Իսրայելին Երուսաղեմը «նվիրելով»՝ ԱՄՆ-ն վերհաստատեց իր բարեկամական հարբերությունները և  ունենալով նման հզոր դաշնակից՝ ավելի ամրապնդեց իր դիրքերը Մերձավոր Արևելքում: ԱՄՆ-ն քայլեր է ձեռնարկում Իրանի հետ միջուկային համաձայնագրի չեղարկման ուղղությամբ: ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մի շարք հայտարարություններ է արել այդ կապակցությամբ և նույնիսկ աջակցություն հայտնեց Իրանի իշխանությունների դեմ դուրս եկած ցուցարարներին: Այդ  գործողությունները ավելի են սրում երկկողմ հարաբերությունները: Այս քայլերից կարելի է ենթադրել, որ ԱՄՆ-ն նախապատրաստվում է ռազմական գործողությունների, որի թիրախը ամենայն հավանականությամբ կլինի Լիբանանը և հատկապես Իրանի հովանավորության տակ գտնվող Հեզբոլլահը:

ԱՄՆ-ն դաշնակցում է Հարավային Կորիայի հետ և համատեղ զորավարժություններ է իրականացնում: Այս գործողություններով ԱՄՆ-ն զսպում է Հյուսիսային Կորեային և այս տարածաշրջանում նույնպես ուժեղացնում է իր դիրքերը:

Աշխարհաքաղաքական նման զարգացումները կարող են սկիզբ դնել գերտերությունների միջև սառը պատերազմի: Նման լարված իրավիճակը դեռ երկար կպահպանվի: Գերտերությունները կխուսափեն իրար դեմ ռազմական գործողություններ իրականացնելուց, սակայն դիրքային մարտերը կշարունակվեն՝ հատկապես Մերձավոր Արևելքում: 
ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ
659 reads | 14.02.2018
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com