ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՆ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՀԱՄԱՐ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ ՁևԱՎՈՐԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐԱ ՊԱՊՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼՈԲԲԻՆ ԻՍՐԱՅԵԼՈՒՄ ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՇԽԱՏՈՒՄ. ՊԵՏՔ Է ԶԱՐԳԱՑՆԵԼ ՀԱՅ-ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ԱՎԻԳԴՈՐ ԷՍԿԻՆ «ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, ՆԵՐԳԱՂԹ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԵՔ». ԿՈՉ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆԸ «Տարածքների հանձնման հարցը պետք է բացարձակապես դուրս գա մեջտեղից». Արման Նավասարդյան ԻԻՀ և ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ԸՆՏՐՎԵԼՈՒ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԳԵՏԱՆՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ՓՈԽՈՒՄ ԵՆ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻՆ. հարցազրույց դեսպանի հետ հայաստանյան իրադարձությունների մասին ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵՑ ԻՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՍԻԱՅԻ և ԱՖՐԻԿԱՅԻ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏՈՒՄ ՄԻԶԵԼ ՔԱՄՈՒ ԴԵՄ. ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ ՆԵՐՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՈՂՄԸ ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՂ, ԹՈՒՐՔԱԿԱՆԸ` ՀԱԿԱԶԴՈՂ
ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐՅԱՆ 
«Ազդակ»-ի գլխավոր խմբագիր, ԼԻԲԱՆԱՆ






 
Դարդանելի 100-ամյակի նշման վերաբերյալ պաշտոնական Անկարայի հայտարարությունը բոլորովին հանկարծակի չէ: Թուրքիայի բարձրաստիճան պաշտոնատարներն այս հոբելյանի մասին տարբեր առիթներով ակնարկություններ էին անում եւ նշման որոշ նախաբան փոխանցում:

Հիմա այլեւս պարզ է, որ Դարդանելը իբրեւ հակակշիռ գործողություն պետական հատուկ տարողունակությամբ կիրառվելու է Ցեղասպանության 100-ամյակի դեմ: Անշուշտ, Դարդանելը առաջին հերթին հետապնդում է 100-ամյակի երեւանյան նշումները ստվերի տակ թողելու նպատակ եւ միեւնույն օրվա ընտրությունը շատ թափանցիկ մատնում է ձեռնարկված քայլի բուն շարժառիթը:
Ուրեմն, ապրիլի 24-ի օրը աշխարհի պետությունների ներկայացուցչիները հրավիրվում են Թուրքիա`  հիշատակելու համար Դարդանելի հաղթանակը եւ այդ հաղթանակի համար ընկած զոհերին:

Ճիշտ այստեղ է, որ Էրդողանի քարոզչաքաղաքական այս գործողությունը հայկական առումով կապվում է առաջինին` «ընդհանուր ցավին» կամ հայ եւ թուրք զոհերի ընտանիքներին ուղղված նշանավոր «ցավակցագրին»: Դարդանելի պատերազմում թուրքական բանակների մեջ թուրքերի կողքին եղել են նաեւ թուրքահպատակ այլազգիներ, որոնց շարքում նաեւ ազգությամբ հայեր: Զոհերի հիշատակումը եւս այստեղ ընդհանուր է թե՜ թուրք եւ թե՜  հայ, որոնք կռվել են «ընդհանուր հայրենիքի»` Թուրքիայի համար: Հայն ու թուրքը միեւնույն քաղաքացիական հասարակության, միեւնույն բանակի եւ միեւնույն հայրենիքի պատկանելիության էրդողանական այս քարոզչությունը, թվում է, թե պահում է որոշ հետեւողականություն, սկսելով ցավակցագրից անցնելու համար Դարդանել. եւ այս բոլորի մեջ` ընդհանուր ցավը կիսելու մնայուն մոտեցման ընդգծում:

Այս հիմնավորումով էլ Դարդանելի հարյուրամյակին հրավիրվել է նաեւ ՀՀ նախագահը: Այստեղ արդեն պարզ  է դառնում, որ հրավերին հրավերով պատասխանելու քայլն է, որը կատարում է Ծիծառնակաբերդ հրավիրված Թուրքիայի նախագահը:
Դարդանելով չի փակվում անշուշտ ցեղասպանության հարյուրամյակի տարողությունը սահմանափակել ցանկացող Անկարայի ծրագիրը: Թուրքիայի տարբեր շրջաններում թուրքական տարբերակներով ցեղասպանության նշումներ պիտի լինեն , ցուցադրելու համար Անկարայի հանդուրժողականությունը աշխարհին: Կհետեւի «մշակութային դիվանագիտություն» բանաձեւով հրապարակ իջած տարբեր նախաձեռնությունների կազմակերպման ծրագրի գործադրությունը:

Չի բացառվում, որ միեւնույն պետությունը հավասար հեռավորություն կամ հավասար մոտիկություն ճշտելու ընկալյալ քաղաքականությամբ ապրիլ 24-ի օրը պատվիրակներ ուղարկի թե՜ Անկարա եւ թե՜ Երեւան:  Սա, որքան էլ անհանգստացնի հայկական կողմին, համենայնդեպս չի փարատի Անկարայի մտահոգությունը՝ ապրիլի 24-ի օրը Երեւանը դատարկելու: Եթե Անկարան նոր է ձեռնարկում պետությունների հրավերներ հղելու իր որոշումը, Երեւանն արդեն հրավերներին ընդառաջելու հաստատումներ ստացել է տարբեր պետությունների ներկայացուցիչներից:

Կասկած չկա, որ Դարդանելը հակազդեցություն է Ցեղասպանության 100-ամյակին: Կասկած չկա նաեւ, որ 100-ամյակը լրջագույն մարտահրավեր-մղձավանջ է դարձել Անկարայի համար, որ պետական ամենաբարձր մակարդակով եւ աշխարհին ուղղված հրավերներով ուզում է հակակշիռ քայլերի դիմել: Այս ծրագիրը վեր է Թուրքիայի վարչապետի հայ խորհրդականի իրավասություններից, ինչը որ հերթական անգամ ընդգծում է հայազգի խորհրդականի սոսկ ազգային պատկանելիության փաստի շահարկումը Անկարայի կողմից:

Այստեղ արդեն շրջվել է կանոնը: Այս անգամ հայկական կողմն է նախաձեռնողականությամբ հանդես գալիս, իսկ Անկարան՝ հակազդողի։ Դարդանելն ընդդեմ ցեղասպանության եւ Սարգսյանի հրավերն ընդդեմ Էրդողանի հրավերի:

Հայկական կողմը այս մրցադաշտում ունի հիմնական առավելություն: Անկարան կարող է որոշակի շուքով եւ տարողունակությամբ  նշել Դարդանելի 100-ամյակը ապրիլի 24-ին: Բայց Դարդանելը չի կարող ապահովել Ցեղասպանության 100-ամյակի նշման  աշխարհագրությունը: Դժվար թե, Թուրքիայից դուրս, աշխարհի ամենամեծ քաղաքներում նշվի Դարդանելի 100-ամյակը: Տակավին. Սփյուռքի կազմակերպ համայնքները իբրեւ կամուրջ տվյալ պետության եւ Երեւանի միջեւ այս պարտադրված մրցմանը աշխուժորեն պիտի մասնակցեն ապահովելու համար համաշխարհային ներկայացուցչություն Երեւանի մեջ, Ցեղասպանության 100-ամյակին:

Այս առումով ՀՀ-Սփյուռք համակարգավորված աշխատանքները  որոշ ճանապարհ արդեն կտրել են: Շուտով կգումարվի Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի պետական հանձնաժողովի նիստը: Նման  ձեւաչափով գումարվող ժողովները ոչ միայն պիտի զբաղվեն տեղի ունենալիք միջոցառումների համակարգմամբ, այլ ռազմավարական եւ հեռանկարային խնդիրների քննարկմամբ եւ կատարվելիք աշխատանքների ճշտմամբ: Դրանց շարքում նաեւ, թուրքական այս հակազդեցությունները չեզոքացնելու խնդիրներով: Հասունացել է համահայկական խորհուրդը կյանքի կոչելու առաջադրանքի իրականացման պահը:
ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐ
1368 reads | 16.01.2015
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com