ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԻ ԽՆԴՐԻ ՇՈՒՐՋ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԿՈՆՖԵՐԱՆՍ ՀՐԱՎԻՐԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ԱԿՆԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ՌԻՍԿԱՅԻՆ ԽԱՂԵՐԸ ԻՐԱՆՈՒՄ ԾԱՎԱԼՎԱԾ ՀԱԿԱԿԱՌԱՎԱՐԱԿԱՆ ՑՈՒՅՑԵՐԻ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐՆ ՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ (2017 Թ. ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ – 2018 Թ. ՀՈՒՆՎԱՐ) «ՄԵՆՔ ԳՈՐԾ ՈՒՆԵՆՔ ՆԵՆԳ ՀԱԿԱՌԱԿՈՐԴԻ ՀԵՏ». ԴԵՍՊԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ՝ ԻՐԱՆԻ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ և ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔԸ ՀՀ ՆՈՐԸՆՏԻՐ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐՄԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐՆ ՈՒ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ԳԱԳԱԹՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԸ ԽՈՍԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱԿԱՀՐԵԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ. Ո՞ՒՄ ԱԿԱՆՋՆԵՐՆ ԵՆ ԴՐԱ ՀԵՏԵՎՈՒՄ ԷՐԴՈՂԱՆԻ ՀՐԱՄԱՆՈՎ ԳՅՈՒԼԵՆԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒՄ ԱՇԽԱՏՈՂ ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐ ԵՆ ԱՌԵՎԱՆԳՎԵԼ Ի՞ՆՉ ՊԵՏՔ Է ԱՆԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԱՇԽԱՐՀԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՓՈԹՈՐԻԿԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ

ԻՐԱՆԸ ՉԻ ՇՏԱՊՈՒՄ ՎԵՐՋՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱՁԱՅՆԱԳԻՐ ԿՆՔԵԼ

Հերթական անգամ Իրանի եւ վեց գերտերությունների ներկայացուցիչները նստելու են բանակցությունների սեղանի շուրջ, որպեսզի քննարկեն իրանական միջուկային ծրագրի հետ կապված խնդիրները: Արժմ խոսքը գնում է հարատև համաձայնության հասնելու մասին: Համաձայնագիրը, որը կրում է <<Առաջին քայլ>> անունը և ստորագրվել է անցած տարվա նոյեմբերին Ժնևում, արդեն կյանքի է կոչվել: Այնպիսի տպավորություն է, որ բոլոր կողմերը գոհ են այդ ամենից, կարելի է ասել նաև, որ շատ գոհ են: Բայց, ինչպես ասում են, ախորժակը ուտելիս է բացվում, և այս անգամ դեպքերը այլ զարգացում են ստանում:

Ժնևյան համաձայնագիրը ստորագրելուց հետո Իրանն արդեն այն նախկին Իրանը չէ: Այաթոլլահների վարչակարգը այնպես արեց, որ Արևմուտքը ճանաչի իրենց: Իսլամական պետության ղեկավարները 35 տարի սպասում էին այս պահին: Եվ ահա այն եկավ: Հիմա ոչ թե Իրանին քարկոծում կամ բոյկոտում են, այլ հակառակը. աշխարհի տարբեր երկրներից պատվիրակություններ են ժամանում Թեհրան, սեղմում Ռոհանիի ձեռքը, լսում Խամենեի իմաստուն խոսքերը: Նույնիսկ ամերիկացիներն են սկսել վազել իրանական առաջնորդների ետևից:

Իրանը ուրախ է, որ, խառնվելով նավթի հետ, ավելի է բարձրացնում ազգային տրամադրությունը: Կնքվում են տարբեր տիպի պայմանագրեր՝ մեկը մյուսի ետևից: Երկրի նավթարդյունաբերության նախարար Մանսուր Մաազանին հայտարարել է, որ ժնևյան համաձայնագրի կնքումից հետո մի շարք միջազգային նավթային կորպորացիաներ, որոնք հետաքրքրված են իրանական սև ոսկով, բազմամիլիոնանոց բանակցություններ են վարում իրենց հետ: Թեհրանը այժմ հնարավորություն ունի պայմանագրեր կնքել Չինաստանի, Թուրքիայի, Հնդկաստանի, Թայվանի, Ճապոնիայի և Հարավային Կորեայի հետ: Ռուսաստանը ևս մտադիր է առևտրական պայմանագիր կնքել Իրանի հետ՝ անտեսելով արևմտյան երկրների պատժամիջոցները:

Իրանական տնտեսությունը, որը վերջին տարիներին մեծ դժվարություններ էր կրում, արդեն կարգավորման ուղի է բռնել: Արժույթի միջազգային հիմնադրամը հայտարարել է, որ 2014-2015թթ. ընթացքում Իրանը կունենա երկու տոկոս տնտեսական աճ: Ռոհանիի կառավարությանը հաջողվել է դադարեցնել ինֆլյացիան: Զբոսաշրջությունը կրկին ծաղկում է ապրում երկրում: Վերջապես երկրիը կարող է հանգիստ շունչ քաշել:

Ներկա իրադրությունը շատ հարմար է Իսլամական Հանրապետության համար:   Պահպանողական շրջանակները ստացան այն, ինչ ցանկանում էին: Ցենտրիֆուգները շարունակում են աշխատել, և, մի քիչ ցանկություն, ու Իրանը միջուկային զենք կունենա: Մյուս կողմից էլ, ռեֆորմիստները և հասարակ ժողովուրդը գոհ են տնտեսական իրադրության բարելավումից և իրենց երկրի՝ միջազգային հարթակներ վերադառնալուց:

Այդ պատճառով Ռոհանին ինքն իրեն հարց է տալիս, թե ինչ կարիք կա իրադրությունը վերջնական համաձայնագրով բարդացնելու: Մի կողմից իրանական առաջնորդները բոլորին ժպիտներ են բաժանում, իսկ մյուս կողմից հանդես են գալիս ագրեսիվ կոչերով և հայտարարություններով՝ Միացյալ Նահանգներին համարելով  իրենց թշնամին:

Ժնևյան համաձայնագիրը հանգստացրեց միջազգային հանրությանը. ռազմական գործողությունների սպառնալիքն արդեն երկրորդ պլան է մղվել: Դիվանագիտական գործընթացն իր ամենաեռուն ընթացքի մեջ է, և Իսրայելի ձեռքերն արդեն կապված են. նա այլևս  չի կարող ռմբակոծել Իրանի միջուկային օբյեկտները:

Դե իսկ եթե ռազմական ինտերվենցիայի սպառնալիք չկա, ուրեմն չկա նաև որևէ  ճնշում: Եվ չնայած միջանկյալ-ժամանակավոր համաձայնությունը ենթադրում  է, որ վեց ամսվա ընթացքում պետք  է կնքվի  վերջնական-մշտական խաղաղության համաձայնագիր, դատելով  արևմտյան դիվանագետների  ակնարկներից և մեկնաբանություններից, կարող ենք եզրակացնել՝ շտապելու տեղ չկա: Ժամանակ կա, իսկ ինչքան որ լինի ժամանակ, այդքան  չի  լինի վերջնական համաձայնագիր:


ԱՂԲՅՈՒՐԸ` NRG.CO.IL

ՃԳՆԱԺԱՄԱՅԻՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
762 reads | 21.02.2014
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com