ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՆ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՀԱՄԱՐ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ ՁևԱՎՈՐԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐԱ ՊԱՊՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼՈԲԲԻՆ ԻՍՐԱՅԵԼՈՒՄ ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՇԽԱՏՈՒՄ. ՊԵՏՔ Է ԶԱՐԳԱՑՆԵԼ ՀԱՅ-ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ԱՎԻԳԴՈՐ ԷՍԿԻՆ «ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, ՆԵՐԳԱՂԹ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԵՔ». ԿՈՉ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆԸ «Տարածքների հանձնման հարցը պետք է բացարձակապես դուրս գա մեջտեղից». Արման Նավասարդյան ԻԻՀ և ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ԸՆՏՐՎԵԼՈՒ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԳԵՏԱՆՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ՓՈԽՈՒՄ ԵՆ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻՆ. հարցազրույց դեսպանի հետ հայաստանյան իրադարձությունների մասին ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵՑ ԻՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՍԻԱՅԻ և ԱՖՐԻԿԱՅԻ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏՈՒՄ ՄԻԶԵԼ ՔԱՄՈՒ ԴԵՄ. ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ ՆԵՐՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

ԻՐԱՆՈՒՄ ՊԵՏՔ Է ՄԵԾԱՑՆԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԵԴԻԱԴԱՇՏԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՎԱԾՈՒԹՅՈՒՆԸ. ԻՐԱՆԱՀԱՅ ՓՈՐՁԱԳԵՏ
Diplomat.am-ը հայ-իրանական հարաբերությունների, Իրանի հայկական համայնքի և տարածաշրջանային շահերի մասին հարցազրույց է արել Թեհրանի հայ դատի հանձնախմբի անդամ, Թուրքիայի ու Կովկասի փորձագետ Իսակ Յունանեսյանի հետ:

Թեհրանի Հայ դատի հանձնախումբը աշխարհում գործող հայկական այդպիսի ամենաակտիվ կառույցներից մեկն է, թերևս, ամենաշատ անդամներ ունեցող գրասենյակը: Ինչպե՞ս է այսօր գործում այն:

-Թեհրանի Հայ դատի հանձնախումբը գործում է արդեն 35 տարի: Մենք ունենք կառույցին կից քաղաքական, հանրային կապերի, ներքին և արտաքին քարոզչական հանձնախմբեր: Մենք փորձում ենք տարբեր ուղղություններով ներկայացնել Հայաստանի ու հայ ժողովրդի պատմությունն ու ներկան: Այսօր մենք ունենք որոշ դժվարություններ, որոնցից մեկն այն է, որ քանի որ Իրանում մենք ներկայացված չենք որպես քաղաքական կազմակերպություն, հաճախ չենք կարողանում պաշտոնապես զբաղվել այդ գործունեությամբ: Մյուս խնդիրն այն է, որ Իրանում մեծ ազդեցություն ունի Ադրբեջանը՝ հենվելով մոտ 20 մլն թյուրքախոս բնակչության գործոնի վրա: Սակայն մենք դեռևս հաջող ենք իրականացնում մեր առաքելությունը: Տարեկան 2 անգամ համաժողովներ ենք կազմակերպում, որոնց մասնակցում են նաև ազգությամբ պարսիկ մասնագետներ և պաշտոնյաներ: Ցեղասպանության 100-ամյակի արարողություններից հետո Իրանում ևս մեզ համար դյուրացումներ եղան: Պետությունն այլևս այնքան խստությամբ չի վերաբերվում մեր հանրային միջոցառումներին, մենք ջանքեր թափեցինք, որպեսզի Իրանում օգտագործվի Ցեղասպանություն տերմինը, և եթե մի քանի տարի առաջ իրանցիները կիրառում էին կոտորած, եղեռն բառերը, ապա այսօր Ցեղասպանություն բառը դարձել է լայն գործածական:

Դուք նշեցիք Իրանի թյուրքախոս հանրության, հատկապես իրենց ադրբեջանցի համարող բնակիչների մասին: Ի՞նչ խնդիրներ են նրանք ստեղծում Իրանի և հատկապես իրանահայ համայնքի համար:

-Իրանի ադրբեջանական հատվածը ամեն ինչ անում է հայերի դեմ: Նրանք Բաքվից ու Անկարայից ստանում են մեծ աջակցություն և մեծ ծավալով հակահայկական քարոզչություն են իրականացնում: Իրանի թյուրքախոս բնակչության վրա մեծ քարոզչություն է տանում Gunaz TV արբանյակային հեռուստաընկերությունը, որը ամեն օր հակաիրանական և հակահայկական հաղորդումներ է տարածում: Իրանի ադրբեջանական դեսպանությունն էլ տարեկան հրատարակում է տասնյակ գրքեր, որոնք խեղաթյուրում են Հայաստանի և Իրանի պատմությունը, Ադրբեջանը ներկայացնում որպես մարդկության բնօրրաններից մեկը, և այդ գրքերը տրամադրում են հնարավոր բոլոր կազմակերպություններին և անհատներին:

Քարոզչության ոլորտում ի՞նչ է անում հայկական կողմը:

-Հայկական կողմը քարոզչական մակարդակում այդքան աշխատանք չի տանում: Մենք հրատարակում և տարածում ենք 1-2 գիրք, կազմակերպվում են հատուկենտ միջոցառումներ: Իրանի հայկական համայնքի հնարավորությունները սահմանափակ են՝ հաշվի առնելով պետության կողմից իր քաղաքացիների նկատմամբ դրված սահմանափակումները, սակայն Հայաստան պետության հնարավորություններն այդ առումով առավել լայն են: Օրինակ, մենք առաջարկում ենք փոքրիկ գրքույկներ հրատարակել Հայաստանի պատմության, զբոսաշրջության, տնտեսության տված հնարավորությունների մասին, և այդ գրքույկները հենց սահմանին կամ օդանավակայանում տրամադրել Հայաստան ժամանող իրանցիներին: Դա հնարավորություն կտա նոր ներդրումներ բերել Հայաստան: Ցավոք, մեր տեսարժան վայրերի, Արցախի մասին պարսկերեն լեզվով հրատարակություններ քիչ կան կամ չկան, սակայն հենց դրանք են առաջին երաշխիքը, որպեսզի պարսիկները իրենց լեզվով կարդան մեր մասին, տեղեկանան և հետաքրքրվեն:

Ձեր կարծիքով, ի՞նչ կոնկրետ գործողություններ պետք է արվեն պետական կամ հանրային մակարդակում, որպեսզի իրանական հասարակությունը և պետությունն ընդհանրապես առավել տեղեկացված լինի Հայաստանի մասին:

-Իրանի և Հայաստանի փոխադարձ իրար ճանաչելու առաջին կարևոր պայմանը մեդիադաշտի համագործակցությունն է: Երկու երկրների կայքերն ու հեռուստաընկերությունները չեն ճանաչում իրար, մինչդեռ շաբաթ չկա, որ Թեհրանում, օրինակ, որևէ հայկական միջոցառում չլինի: Հայաստանում տեղյակ չեն, թե ապրիլի 24-ին, Շուշիի ազատագրման օրը կամ ազգային այլ նշանավոր օրերին իրանահայերը ինչ են կազմակերպում: Միևնույն ժամանակ իրանական լրատվամիջոցները արցախյան խնդրի մասին լուրեր ստանում և հաղորդում են՝ հիմնվելով ադրբեջանական մեդիադաշտի տեղեկատվության վրա, և դրա պատճառն այն է, որ հայաստանյան հեռուստաընկերություններն ու այլ մեդիաները Իրանում չունեն ներկայացուցչություններ, չեն համագործակցում իրանական լրատվամիջոցների հետ: Մինչդեռ Ադրբեջանը ոչ միայն իր ԶԼՄ-ների մասնաճյուղեր է բացել, այլև ստեղծել է պարսկալեզու լրատվամիջոցներ և դրանց միջոցով տարածում է հակահայկական տեղեկատվություն: Ամեն դեպքում, դա իր բացասական ազդեցությունն ունենում է: Մենք բազմիցս առաջարկել ենք, որ հայաստանյան լրատվամիջոցները գործունեություն ծավալեն Իրանում: Հայ դատի հանձնախումբը պատրաստ է տարածքով և գործընկերության այլ միջոցներով աջակցել, հնարավորություններ ստեղծել, որպեսզի հայաստանյան ԶԼՄ-ները, փորձագետները կապվեն իրանական համապատասխան դաշտերի հետ: Դա հասարակությունների՝ իրար ճանաչելու, նաև հայամետ տրամադրությունները մեծացնելու ամենագործուն տարբերակն է: Փորձն ու եղած հատուկենտ օրինակներն են դա ապացուցում:

Ամենաթարմը ՌԴ-ում Ադրբեջանի դեսպան, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախագահի թեկնածու Փոլադ Բյուլբյուլօղլիի թեմայով արդյունավետ աշխատեցինք հայաստանյան մեդիա դաշտի և Իրանում ՀՀ դեսպանության հետ, տարածեցինք պարսկալեզու տեղեկատվություն Բյուլբյուլօղլիի կենսագրության և հակաիրանական գործունեության մասին: Դրա շնորհիվ կարճ ժամանակում իրանական լրատվամիջոցները ևս հրապարակումներ արեցին Ադրբեջանի կողմից իրականացվող հակաիրանական գործունեության մասին, ինչը Իրանի իշխանությանը ևս ստիպում է քաղաքական որոշումներ կայացնել: Սրանք օրինակներ են, որոնք արդյունավետ են, երբ մենք համակարգված համագործակցություն ենք իրականացնում:
ՃԳՆԱԺԱՄԱՅԻՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
1171 reads | 05.07.2017
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com