«ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՁԱՅՆԸ ԱՍՏԾՈ ՁԱՅՆՆ Է». ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ «Ո՛Չ ՎԱՇԻՆԳՏՈՆԸ, Ո՛Չ ԷԼ ՄՈՍԿՎԱՆ ՉԵՆ ՍԱՆՁԱԶԵՐԾԻ ՊԱՏԵՐԱԶՄ» ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԻ ԽՆԴՐԻ ՇՈՒՐՋ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԿՈՆՖԵՐԱՆՍ ՀՐԱՎԻՐԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ԱԿՆԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ՌԻՍԿԱՅԻՆ ԽԱՂԵՐԸ ԻՐԱՆՈՒՄ ԾԱՎԱԼՎԱԾ ՀԱԿԱԿԱՌԱՎԱՐԱԿԱՆ ՑՈՒՅՑԵՐԻ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐՆ ՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ (2017 Թ. ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ – 2018 Թ. ՀՈՒՆՎԱՐ) «ՄԵՆՔ ԳՈՐԾ ՈՒՆԵՆՔ ՆԵՆԳ ՀԱԿԱՌԱԿՈՐԴԻ ՀԵՏ». ԴԵՍՊԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ՝ ԻՐԱՆԻ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ և ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔԸ ՀՀ ՆՈՐԸՆՏԻՐ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐՄԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐՆ ՈՒ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ԳԱԳԱԹՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԸ ԽՈՍԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱԿԱՀՐԵԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ. Ո՞ՒՄ ԱԿԱՆՋՆԵՐՆ ԵՆ ԴՐԱ ՀԵՏԵՎՈՒՄ

ԻՐԱՆԻ ԴԵՄ ՊԱՏԺԱՄԻՋՈՑՆԵՐԻ ՉԵՂԱՐԿՈՒՄԸ ՆՈՐ ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐ Է ԲԱՑՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՐ. ՓՈՐՁԱԳԵՏՆԵՐ
Իրանի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցների չեղարկումը ընդարձակ քաղաքական, տնտեսական և էներգետիկ հեռանկարներ է բացում այդ երկրի համար Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Կովկասի տարածաշրջաններում: Հարավային Կովկասի երկրներից հատկապես Հայաստանի համար Իրանի միջազգային մեկուսացման ավարտը հնարավորություն է տալիս ակտիվացնել տնտեսական և էներգետիկ համագործակցությունը Թեհրանի հետ: Հնարավորություն է բացվում նաև ակտիվացնել տուրիսատական հոսքերը Իրանից Հայաստան և հակառակը, ինչպես նաև միավորել երկու երկրների տուրիստական շուկաները: Նման կարծիքը «Մեդիա կենտրոնում» կայացած քննարկմանը հայտնեցին փորձագետները:

Օրեր առաջ ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերրին և ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինին հայտարարել են Իրանի դեմ սահմանված պատժամիջոցների չեղարկման մասին:

Հայտարարությունը հնչեց հունվարի 16-ի ուշ երեկոյան՝ Վիեննայում: Հատկանշական է, որ ԱՄՆ չեղարկել են միայն դեռ երկրորդական նշանակության պատժամիջոցները, որոնք սահմանապակում էին Իրանի հետ գործարքներ կնքել երրորդ երկրների ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց, ինչպես նաև ամերիկյան ընկերությունների արտասահմանյան մասնաճյուղերին: Ամերիկյան ընկերությունների համար սահմանափակումները դեռ մնում են ուժի մեջ:

Դատելով նավթի գների անկումից, Իրանի մտադրությունն օրեկան 1 մլն բարել նավթի մուտք ապահովել միջազգային շուկա, զգալիորեն կկրճատի առանց այն էլ նավթի գների ցածր մակարդակը: Այդ մասին հայտարարեց ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ Վարդան Ոսկանյանը: Նրա կարծիքով, էներգակիրների գների ակնումը, նավթ և գազ ներկրող Հայաստանի համար կարող են նոր հնարավորություններ բացել տնտեսության ակտիվացման համար: «Իրանի միջազգային մեկուսացումից դուրս գալն ուղղակի հնարավություն է: Պետք չէ սպասել, որ հենց վաղվանից կլինեն դրական փոփոխություններ: Այդ հնարավորություններից օգտվելու համար անհրաժեշտ է աշխատանք տանել», - հայտարարեց Ոսկանյանը:

«Մեդիա կենտրունում» հունվարի 20-ին Վարդան Ոսկանյանի, տնտեսագետ Արտակ Մանուկյանի և էներգետիկայի ոլորտի փորձագետ Վահե Դավթյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցավ «Իրանի նկատմամբ միջազգային պատժամիջոցների չեղարկման տնտեսական, քաղաքական և էներգետիկ հետևանքները Հարավային Կովկասի համար» թեմայով քննարկում:
Պատժամիջոցների չեղարկումց հետո ըստ Արտակ Մանուկյանի, պետք չէ սպասել, որ հայ-իրանական առևտրա-տնտեսական կապերը շեշտակի կակտիվանան: «Ըստ անցած տրվա 11 ամսվա վիճակագրության՝ Հայաստանի արտահանումն Իրան կազմել է շուրջ 70 մլն դոլար, իսկ ներկրում՝ շուրջ 180 մլն դոլար: Հայաստանից հիմնականում արտահանվում է ալյումին, դեղագործական ապրանքներ», - ասաց նա՝ հավելելով, որ Հայաստանը պետք է ուշադրություն դարձանի Իրանի հետ տուրիզմի զարգացման վրա: «Նավթի գների համաշխարհային անկման ֆոնին, անկում է ապրելու նաև ավիտոմսերի գները: Սա հնարավորություն է միավորել տուրիստական շուկաները, համատեղ փաթեթներ առաջարկել Հայաստան և Իրան այցելող տուրիստների համար», - ասաց նա:
 
Մանուկյանի խոսքով, նոր իրավիճակում Իրանը և Հայաստանը հնարավորություն ունեն նաև հումքի վերամշակման համատեղ ձեռնարկություններ հիմնել: «Օրինակ՝ Մոլիբդենի վերամշակման ձեռնարկություն: Հայաստանում կա մոլիբդենի համաշխարհային պաշարների 7 տոկոսը: Իրանում ևս կան նման պաշարներ: Կողմերը համատեղ ձեռնարկության միջոցով կարող են վերամշակման ամբողջ ցիկլը ապահվել և տեղում արտադրել վերջնական ապրանք: Ոչ թե արտահանել հումք, և վերամշակումից հետո ձեռք բերել, ասենք, պղինձ ավելի թանկ գներով», - ասաց նա:
 
Էներգետիկայի ոլորտի փորձագետ Վահե Դավթյանն անդրադարձավ Հայաստան-Իրան էներգետիկ համագործակցությունը և այդ ոլորտում առկա նախագծերին, ինպիսիք են Հայաստան-Իրան երրորդ բարձրավոլտ էլկտրական գծի կառուցումը, Մեղրիի ՀԷԿ-ի և Հայաստան-Իրան երկաթգծի շինարարությունը:
 
Նրա կարծիքով հայ-իրանական էներգետիկ համագործակցությունը այնդքան էլ պայմանավորված չէ պատժամիջոցների չեղարկմամբ, որքան աշխարհաքաղաքական շահերի տրամաբանությամբ: Բանախոսի հետ չհամաձայնեց Վարդան Ոսկանյանը՝ նշելով. «Օրնակ, երրորդ բարձրավոլտ էլկտրական գծի և Մեղրիի ՀԷԿ-ի կառուցումը չէր իրականանում, քանի որ հայկական կողմը պատժամիջոցների պատճառով չէր կարող մեծ ներդրումներ կատարել այդ ծրագրերում», - հակադարձեց նա:
 
Մասամբ համաձայնելով Ոսկանյանի դիտարկմանը՝ Վահե Դավթյանն այնուամենայնիվ նշեց, որ այդ ծրագերի իրագործման հիմնական խթանը հադիսանում է ոչ թե պատժամիջոցների չեղարկումը, այլ քաղաքական որոշումը և աշխարհաքաղաքական շահերը: «Հայաստանն այս առումով հնարավորություն ունի ակտիվացնելու գազային համագործակցությունն Իրանի հետ՝ բարտերային սխեմայով ավելի շատ գազ ներկրելով և ավելի շատ էնլետրաէներգիա արտահանելով Իսլամական Հանրապետություն», - եզրափակեց նա:
 
Մեկ հարցում բանախոսները հստակ համաձայնեցին՝ պատժամիջոցների չեղարկումը հնարավորություն է, որից պետք է կարողանալ օգտվել, և այլ պետությունների շարքում ավելի գրավիչ առաջարկներ ներյակացնել Իրանին: 

Արշալույս Մղդեսյան, «Մեդիա կենտրոն» ծրագրի համակարգող-խմբագիր
ՃԳՆԱԺԱՄԱՅԻՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
789 reads | 21.01.2016
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com