FOREIGN AFFAIRS. ԽՈՍՈՒՄ Է ՍԻՐԻԱՅԻ ՆԱԽԱԳԱՀԸ
Բաշար-ալ-Ասադ-Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմը արդեն 5-րդ տարի ընթանում է, իսկ վերջը չի երևում: Հունվարի 20-ին Foreign Affairs-ի ղեկավար խմբագիր Ջոնաթան Թեփերմանը Դամասկոսում հանդիպել է Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադին, որպեսզի բացառիկ հարցազրույցի միջոցով քննարկի Սիրիական հակամարտությունը: Հրապարակումը ներկայացնում ենք Interpress.am-ի թարգմանությամբ:
 
Ես կնախընտրեի սկսել պատերազմի մասին հարցերով: Այն արդեն 4 տարի ընթանում է, և Դուք գիտեք վիճակագրությունը. համաձայն  ՄԱԿ-ի՝ ավելի քան 200,000 մարդ է սպանվել, միլիոնավոր մարդիկ են վիրավորվել և ավելի քանմիլիոն սիրիացի լքել է երկիրը: Ձեր ուժերը ևս ծանր կորուստներ են ունեցել: Պատերազմը հավերժ չի կարող շարունակվել: Ինչպե՞ս եք տեսնում դրա ավարտը:
 
Բաշար-ալ-Ասադ-Աշխարհում բոլոր պատերազմներն էլ ավարտվում են քաղաքական լուծումներով, քանի որ պատերազմն ինքնին լուծում չէ. պատերազմը քաղաքականության գործիքներից մեկն է: Այնպես որ դու ավարտում ես քաղաքական լուծմամբ: Ահա թե մենք ոնց ենք տեսնում այդ:

Չե՞ք կարծում, որ այս պատերազմը կավարտվի ռազմական ճանապարհով:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ո՛չ: Ցանկացած պատերազմ քաղաքական լուծմամբ է ավարտվում:

Ձեր երկիրը գնալով բաժանվում էպետությունների՝ մեկը ղեկավարվում է կառավարության կողմից, մեկը՝ ԻՊ-ի և Ջաբհաթ ան-Նուսրայիմեկն էլ՝ առավել աշխարհիկ սուննի և քուրդ ընդդիմանդիրների կողմից: Ինչպե՞ս եք միավորելու Սիրիան:

Բաշար-ալ-Ասադ-Առաջին հերթին այդ պատկերը հստակ չէ, քանի որ դուք չեք կարող խոսել մինի-պետությունների մասին՝ չխոսելով այդտեղ բնակվող մարդկանց մասին: Սիրիացի ժողովուրդը դեռևս Սիրիայի միասնության հետ է. նրանք դեռևս աջակցում են կառավարությանը: Ձեր նշած խմբավորումները հսկում են որոշ տարածքներ, սակայն նրանք շարժվում են տեղից տեղ, կայուն չեն և տարբեր ուժերի միջև հստակ սահմանագծեր չկան: Երբեմն դրանք միախառնվում են ու շարժվում առաջ, սակայն գլխավոր խնդիրը բնակչությունն է:

Բնակչությունը դեռևս աջակցում է կառավարությանը՝ անկախ նրանից նրանք կողմ են դրա քաղաքականությանը, թե՝ ոչ: Նկատի ունեմ՝ նրանք աջակցում են պետությանը՝ որպես Սիրիայի միասնականության ներկայացուցչի: Այնպես որ, քանի դեռ կա միասնությանը հավատացող սիրիական ժողովուրդ, ցանկացած կառավարություն և ցանկացած պաշտոնյա  կարող է միավորել Սիրիան: Եթե բնակչությունը բաժանվի երկու, երեք կամ չորս խմբի, ոչ ոք չի կարողանա միավորել այս պետությունը: Այսպես ենք մենք նայում այդ խնդրին:

Դուք իսկապե՞ս կարծում եք՝ սուննիներն ու քրդերը դեռևս հավատում են միացյալ Սիրիային:

Բաշար-ալ-Ասադ-Եթե գնաք Դամասկոս, դուք կտեսնեք ամբողջ տարբերությունը, կարելի է ասել մեր հասարակության գույները, որոնք ապրում են միասին: Այնպես որ, Սիրիայի տարաձայնությունները հիմնված չեն կրոնական կամ էթնիկ հիմքի վրա: Եվ անգամ քրդական տարածաշրջանում, որի մասին դուք նշեցիք, մենք երկու գույն ունենք. այստեղ արաբներ ավելի շատ կան, քան քրդեր: Հարցն այստեղ ազգությունը չէ, խնդիրը այն խմբավորումներն են, որոնք կառավարում են որոշակի տարածքներ ռազմական հարաբերություններում:

Մեկ տարի առաջ թե՛ ընդդիմությունը, թե՛ արտասահմանյան կառավարությունները՝ որպես բանակցությունների նախապայման դնում էին ձեր հրաժարականը: Արևմտյան պետությունների հետ վերջին տեղաշարժերը հաշվի առնելով՝ այժմ Դուք ավելի բա՞ց եք բանակցել հակամարտության լուծման հարցում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Հենց սկզբից էլ մենք բաց ենք եղել: Մենք բանակցում ենք Սիրիայով հետաքրրքված բոլոր կողմերի հետ: Մենք փոխել ենք սահմանադրությունը և մենք բաց ենք ամեն ինչի համար: Բայց երբ դու ցանկանում ես մի բան անել, դա ոչ թե կառավարությանը կամ ընդդիմությանն է վերաբերում, այլ՝ սիրիացիներին: Երբեմն դու կարող ես մեծամասնություն ունենալ, որը չի հարում և ոչ մի կողմի: Երբ ցանկանում ես փոփոխություն կատարել ազգային խնդիրների հետ կապված, ապա ցանկացած սիրիացի պետք է իր որոշումը հայտնի: Երբ դու երկխոսություն ես հաստատում, դա ոչ թե ընդդիմության և կառավարության միջև է, այլ սիրիական տարբեր կուսակցությունների ու կողմերի միջև: Ահա այսպես ենք մենք երկխոսում: Սա առաջին հերթին: Երկրորդ՝ ինչ որոշում էլ, որ դու կայացնես, պետք է հետ գնաս հանրաքվեի միջոցով դեպի ժողովուրդը, քանի որ դու խոսում ես սահմանադրության, քաղաքական համակարգի փոփոխոության և այլնի մասին: Դու պետք է հետ գնաս սիրիացի ժողովուրդը: Բանակցություններին մասնակցելը տարբերվում է որոշում կայացնելուց:

Այսինքն, Դուք ասո՞ւմ եք, որ համաձայն չեք որևէ քաղաքական փոխակերպման հետ, քանի դեռ չի անցկացվել դրան աջակցող հանրաքվե:

Բաշար-ալ-Ասադ-Միանշանակ:  Ժողովուրդը պետք է որոշում կայացնի, և ոչ թե որևէ մեկը:

Արդյո՞ք դա չի նշանակում, որ բանակցություններին տեղ չկա:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ո՛չ, մենք կգնանք Ռուսաստան, մենք կգնանք այդ բանակցություններին, բայց այստեղ հարցն այլ է. ո՞ւմ հետ ես բանակցում: Որպես կառավարություն մենք ունենք ենթակառուցվածքներ, մենք ունենք բանակ, և մենք ունենք ազդեցություն՝ դրական կամ բացասական: Այն մարդիկ, ում հետ որ մենք պատրաստվում ենք բանակցել՝ ո՞ւմ են ներկայացնում: Սա է խնդիրը: Երբ դուք խոսում եք ընդդիմության մասին, դա պետք է իմաստ ունենա: Ընդդիմությունը պետք է ներկայացուցիչներ ունենա տարածքային ադմինիստրացիայում, պառլամենտում, ենթակառուցվածքներ ունենա: Նրանք պետք է արմատներ ունենան, որոնց էլ կներկայացնեն: Ընթացիկ ճգնաժամի դեպքում, դուք պետք է ընդդիմության ազդեցության մասին հարցնեք տեղում: Պետք է վերադառնաք նրան, որ այդ խմբավորումները բազմիցս ասել են՝ ընդդիմությունը իրենց չի ներկայացնում:

Եթե դուք ցանկանում եք խոսել արդյունավետ բանակցության մասին, դա պետք է ընթանա կառավարության և այդ խմբավորումների  միջև: Ընդդիմությունը ենթադրում է, որ պետք է ազգային լինի: Սա նշանակում է, որ այն պետք է աշխատի հանուն սիրիացիների հետաքրքրությունների: Դա չի կարող ընդդիմություն լինել, եթե այն մանկլավիկ է Քաթարի կամ Սաուդյան Արաբիայի ձեռքին, կամ ցանկացած Արևմտյան պետության ձեռքին՝ ներառյալ Միացյալ Նահանգները: Այն չի կարող դրսից ֆինանասավորվել:

Այն պետք է սիրիական լինի: Մենք ազգային ընդդիմություն ունենք: Ես չեմ բացառում այն, չեմ ասում թե ցանկացած ընդդիմություն լեգիտիմ չի: Բայց դուք պետք է տարբերեք ազգային ընդդիմությունը՝ մանկլավիկից: Ոչ բոլոր երկխոսություններն են արդյունավետ:

Սա արդյո՞ք նշանակում է, որ դուք չեք ցանկանում հանդիպել ընդդիմության այն ուժերի հետ, որոնք աջակցություն են ստանում արտաքին երկրներից:

Բաշար-ալ-Ասադ-Մենք պատրաստվում ենք հանդիպել ցանկացածի հետ: Մենք նախապայմաններ չենք դնում:

Դուք լավատեսորե՞ն եք տրամադրված Մոսկվայի բանակցությունների հարցում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Այն ինչ ընթանում է Մոսկվայում, լուծման բանակցություններ չեն. դա լոկ համաժողովի նախապատրաստություն է:

Այդ դեպքում պատմեք բանակցությունների մասին:

Բաշար-ալ-Ասադ-Իհարկե: Ինչպես նախապատրաստվել բանակցություններին: Երբ դու սկսում ես խոսել համաժողովի մասին, որո՞նք են համաժողովի սկզբունքները: Թույլ տվեք անկեղծ լինել: Որոշ խմբեր այլ երկրների մանկլավիկներ են, ինչպես ես արդեն ասացի: Նրանք պետք է իրագործեն իրենց օրակարգը, և ես գիտեմ, որ շատ երկրներ, ինչպիսին, օրինակ, Ֆրանսիան է, հետաքրքրված չեն հաջող համաժողովի կազմակերպմամբ: Այնպես որ, այդ երկրները հրաման կտան այդ խմբերին, որպեսզի ձախողեն համաժողովը:

Դուք ունեք նաև այնպիսի անձիք, որոնք ոչ մեկին չեն ներկայացնում Սիրիայում, նրանք իրենք իրենց են ներկայացնում: Նրանցից ոմանք երբեք Սիրիայում չեն ապրել, և նրանք ոչինչ չգիտեն երկրի մասին: Իհարկե, Դուք ունեք նաև այնպիսինները, ովքեր աշխատում են ազգային շահի համար: Երբ Դուք ընդդիմության մասին որպես մեկ միասնություն եք խոսում, ո՞վ է պատրաստվում ազդեցություն ունենալ նրանց վրա: Սա է խնդիրը:

Բաշար-ալ-Ասադ-Պարզ չէ: Լավատեսությունը չափազանցություն կլինի: Ես չեմ ցանկանում ասել, թե ես հոռետես եմ: Ես կասեի՝ մենք հույս ունենք ցանկացած գործողության հարցում:

Թվում է՝ ամերիկացիները վերջին օրերին առավել շատ են սատարում Մոսկվայի բանակցությունները: Պետքարտուղար Քերրին ասաց, որ ԱՄՆ-ը հույս ունի՝ բանակցություններն առաջ կընթանան և հաջողություն կունենան:

Բաշար-ալ-Ասադ-Նրանք միշտ ասում են ինչ-որ բաներ, բայց դրանք այն ամենի մասին են, թե ինչ են պատրաստվում իրենք անել: Եվ, ինչպես գիտեք, ԱՄՆ-ի և Սիրիայի միջև անվստահություն կա: Այնպես որ, եկեք սպասենք ու տեսնենք, թե ինչ կլինի համաժողովին:

Այսպիսով ո՞րն  է այն միջոցը, որը թույլ կտա գործարք կնքել Սիրիայում բոլոր կողմերի միջև:

Բաշար-ալ-Ասադ-Պետք է անմիջապես գործարք կնքել խմբավորումների հետ, սակայն խմբավորումների երկու տեսակ կա: Այժմ մեծամասնությունը ալ-Կաիդայից են, ինչպիսին ԻՊ-ն և ան-Նուսրան է, ինչպես նաև այլ փոքր խմբեր, որոնք նույնպես հարում են ալ-Կաիդային:

Եվ այն ինչ մնաց, ինչին Օբաման «երևակայություն» է անվանում, ինչը մենք անվանում ենք «չափավոր ընդդիմություն», դա ընդդիմություն չէ: Դրանք ապստամբներ են: Նրանցից շատերը միացել են ալ-Կաիդային, շատերն էլ վերջերս վերամիացան բանակին: Անցած շաբաթ նրանցից շատերը հեռացան այդ խմբերից և ետ վերադարձան բանակ:

Նրանք,ովքեր վերադարձան դասալիքնե՞ր էին:

Բաշար-ալ-Ասադ-Այո՛, նրանք ետ վերադարձան բանակ: Նրանք ասացին. «Մենք այլևս կռվել չենք ցանկանում»:

Թույլ տվե՛ք մի փոքր փոխել թեման:  Հեզբոլլահը, Իրանի Ղոդսի ուժերը և Իրանի կողմից վարժեցված շիական զինյալները այժմ կարևոր դեր են խաղում գրոհայինների դեմ պայքարում այստեղ՝ Սիրիայում: Հաշվի առնելով այս մասնակցությունը՝ չե՞ք անհանգստանում երկրում Իրանի ազդեցության մեծացմամբ: Ի վերջո, Իրաքի և անգամ Լիբանանի փորձը ցույց է տալիս, որ երբ օտար զինվորական ուժերը հաստատվում են երկրում, բավականին դժվար է լինում ստիպել նրանց լքել երկիրը

Բաշար-ալ-Ասադ-Իրանը տարածաշրջանի կարևոր երկրներից է և ազդեցիկ է եղել նաև մինչև ճգնաժամը: Իրանի ազդեցությունը կապված չէ ճգնաժամի հետ, այն կապված է դրա դերի, ընդհանուր առմամբ դրա քաղաքական դիրքորոշման հետ: Երբ դուք խոսում եք ազդեցության մասին, պետք է նկատի ունենաք, որ երկրին ազդեցիկ են դարձնում տարբեր գործոններ: Մերձավոր Արևելքում՝ մեր տարածաշրջանում, դուք ունեք նույն հասարակությունը, նույն գաղափարախոսությունը, բազմաթիվ նույնական բաներ, նույն ցեղերը: Դա մեր էության մասն է: Դա կապված է հակամարտության հետ: Իհարկե, երբ առկա է հակամարտություն ու անարխիա, այլ երկիր կարող է առավել ազդեցիկ լինել քո երկրում: Երբ դու սուվերեն երկիր ունենալու կամք չունես, դու կունենաս այդ ազդեցությունը: Այժմ ձեր հարցի պատասխանը. Իրանը որևէ նկրտումներ չունի Սիրիայում և որպես երկիր, որպես Սիրիա, մենք երբեք թույլ չենք տա ազդել մեր սուվերենության վրա: Մենք չենք ընդունի դա, և իրանցիներն էլ դա չեն ցանկանում: Մենք համագործակցում ենք: Բայց երբ մենք թույլ ենք տալիս որևէ երկրի ազդեցություն ունենալ, ինչո՞ւ թույլ չտալ ամերիկացիներին Սիրիայում: Խնդիրն այն է, որ Ամերիկան և Արևմուտքը ցանկանում են ազդեցություն ունենալ՝ առանց համագործակցության:

Թույլ տվեք մի փոքր առաջ մղել ձեզ: Անցած շաբաթ Իրանի իսլամական հեղափոխության պահակազորի ավիատիեզերական ուժերի հրամանատար Հաջիզադեն Der Spiegel-ի հետ հարցազրույցի ժամանակ ասաց, որ Իրանի գերագույն իշխանությունը հրամայել է իր ուժերին Սիրիայում նախագծել և շահագործել հրթիռային գործարաններ: Սա խոսում է այն մասին, որ Իրանը մեծ դեր է խաղում և դա ինքն իր ուժերով է անում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ո՛չ, ո՛չ: Համագործակցության միջոցով դեր խաղալը տարբերվում է հեգեմոնիայի միջոցով դեր խաղալուց:

Այսպիսով այն ամենը, ինչ Իրանը անո՞ւմ է

Բաշար-ալ-Ասադ-Իհարկե, Սիրիայի կառավարության հետ լիարժեք համագործակցության հիման վրա է արվում և դա միշտ է այդպես եղել:

Ինչ եք կարծում ո՞րն է Իսրայելի օրակարգը:

Բաշար-ալ-Ասադ-Նրանք Սիրիայում համագործակցում են գրոհայինների հետ: Դա շատ պարզ է: Որովհետև ամեն անգամ, երբ մենք հաջողություն ենք գրանցում մի որևէ վայրում, նրանք հարձակում են գործում՝ ցանկանալով կիսել բանակը: Դա շատ պարզ է: Ահա թե ինչու Սիրիայում ոմանք կատակում են. «Ո՞նց կարող ես ասել, թե ալ-Կաիդան օդային ուժեր չունի: Նրանք Իսրայելի օդային ուժերն ունեն»:

Վերադառնալով զինյալների խնդրին՝ դուք վստա՞հ եք, որ կկարողանաք վերահսկել դրանց պատերազմի ավարտից հետո: Որովհետևի վերջո, արդյունավետ սուվերենություն ունենալու համար ցանկացած կառավարություն պետք է ունենաայսպես կոչված,  ուժի մոնոպոլիա, և դա բավականին դժվար է, երբ առկա են այս անկախ զինված խմբերը:

Բաշար-ալ-Ասադ-Դա ինքըստինքյան հասկանալի է: Պետությունը չի կարող հասարակության առաջ իր պարտականությունները կատարել, եթե կարգի միակ պահապանը չէ:

Բայց դուք տեսնում եք, թե որքան դժվար է Իրաքում: Այժմ կառավարության համար շատ դժվար է վերահսկել շիական զինյալներին, որոնք հզորացել են պատերազմի ընթացքում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Իրաքում շատ կարևոր պատճառ կա. Պատճառն այն է, որ Փոլ Բրեմերը պետության համար սահմանադրություն չի ստեղծել, նա ստեղծել է միայն խմբավորումների համար: Այդ նույն դեպքում Սիրիայում չորս տարի շարունակ ինչո՞ւ  է զորքն  ամուր կանգնած և չի գրավում երկիրը, չի աջակցում գրոհայիններին՝ չնայած էմբարգոյին, այս պատերազմում: Որովհետև այն ռեալ սահմանադրություն ունի, ռեալ և աշխարհիկ սահմանադրություն: Սա է պատճառը: Իրաքում սահմանադրությունը սեկտանտ է: Երբ խոսում եք սեկտանտ սահմանադրության մասին, դա սահմանադրություն չէ:

Բայց ի՞նչ եք անելու այդ զինյալների հետ, երբ պատերազմն ավարտվի:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ամեն ինչ նորմալ հունի մեջ կմտնի, ինչպես որ պատերազմից առաջ էր:

Դուք վստաք ե՞ք

Բաշար-ալ-Ասադ-Այո՛: Մենք այլընտրանք չունենք: Սա է կառավարության դերը: Դա ինքըստինքյան հասկանալի է:

Երբ ԱՄՆ-ը սկսեց «Իսլամական պետության» դեմ օդային գործողությունները, Սիրիան և ԱՄՆ-ը դարձան տարօրինակ գործընկերներ, որոնք արդյունավետ համագործակցում են պայքարի այդ ճակատում: Արդյո՞ք տեսնում եք ԱՄՆ-ի հետ համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններ

Բաշար-ալ-Ասադ-Այո, միանշանակ պոտենցիալ կա, քանի որ մոտ 30 տարի ահաբեկչության դեմ պայքարում մենք խոսում կամ դիմում ենք միջազգային համագործակցությանը: Սակայն այդ պոտենցիալը կամքի կարիք ունի: Հիմնական հարցը, որ առկա  է, այն է, թե Միացյալ Նահանգները իրականում որքա՞ն վճռականություն ունի ցամաքում ահաբեկչության դեմ իրական պայքար մղելու համար: Մինչև այժմ մենք չենք տեսել ոչ մի կոնկրետ քայլ, բացի Հյուսիսային Սիրիայում Իսլամական պետության դեմ հարվածներից: Ոչ  մի հստակ քայլ չկա: Այն, ինչ մինչև այժմ տեսել ենք, անվանենք ուղղակի քող, ուրիշ իրական  ոչինչ: Այս հարվածների սկսելու պահից ի վեր ԻՊ-ն Իրաքում և Սիրիայում մեծ տարածքներ է գրավել:

Ի՞նչ կարող եք ասել Քոբանիի օդային հարվածների մասին: Դրանք արդյունավետ են եղել ԻՊ-ին զսպելու առումով:

Բաշար-ալ-Ասադ-Քոբանին փոքր քաղաք է՝ 50,000 բնակչությամբ, հարձակումների սկսվելուց հետո ավելի քան երեք ամիս է անցել, սակայն դրանք դեռ չեն ավարտվել: Նույն  տարածքներում նույն ալ-Կաիդայի խմբավորումները գրավել էին տարածքը, և սիրիական բանակը այն ազատագրեց 3 շաբաթից էլ պակաս ժամկետում: Դա նշանակում է, որ նրանք լրջորեն չեն վերաբերվում ահաբեկչության դեմ պայքարին:

Այսինքն, դուք ուզում ե՞ք, որ ԱՄՆ-ը մեծ ուժերով ներգրավվի ԻՊ-ի դեմ պատերազմում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Խոսքն այստեղ գնում է ոչ թե ռազմական ներգրավվման մասին, քանի որ դա միայն ռազմական խնդիր չէ, խոսքը քաղաքականության մասին է:

Դա այն մասին է, թե ԱՄՆ-ը որքանով է ցանկանում ազդել Թուրքիայի վրա: Քանի որ, եթե ահաբեկիչները կարողացան դիմակայել օդային հարվածներին այս ընթացքում, դա նշանակում է, որ թուրքերը շարունակում են նրանց ռազմամթերք ու դրամ մատակարարել: Արդյո՞ք ԱՄՆ-ը ճնշում գործադրում է Թուրքիայի վրա, որպեսզի վերջինս դադարեցնի ալ-Կաիդային օժանդակելը: Նրանք դա չեն անում և չեն արել: Այսինքն հարցը միայն ռազմական ներգրավվման մասին չէ: Սա առաջինը:

Եվ երկրորդը՝ եթե ցանկանում եք խոսել ռազմական ներգրավվման մասին, ամերիկացի պաշտոնյաները խոստովանել են, որ առանց ցամաքային զորքերի նրանք ոչ մի կոնկրետ բանի չեն կարող հասնել:

Ցամաքային ո՞ր զորքերից եք Դուք կախված: Այսինքն, դուք առաջարկում եք, որ ամերիկյան զորքերը ցամաք դուրս գա՞ն:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ոչ ամերիկյան զորքերը: Ես խոսում եմ սկզբունքների մասին, ռազմական սկզբունքների: Ես չեմ ասում ամերիկյան զորքեր: Եթե  հայտարարում եք, որ ցանկանում եք ահաբեկչության դեմ պատերազմ վարել, դուք պարտավոր եք ցամաքային զորքեր ունենալ: Հարցը, որը հարկադրված եք տալ ամերիկացիներին, այն է, թե որ զորքերից եք կախված լինելու: Միանշանակ, դրանք լինելու են սիրիական զորքերը: Սա մեր երկիրն է, սա մեր հողն է: Մենք ենք պատասխանատու: Մենք բոլորովին չենք խնդրում ամերիկյան զորքերի ներկայությունը:

Այսինքն, ի՞նչ  եք ակնկալում Ամերիկայից: Դուք նշեցիք Թուրքիայի վրա ավելի մեծ ճնշումը

Բաշար-ալ-Ասադ-Ճնշումը Թուրքիայի վրա, ճնշումը Սաուդյան Արաբիայի վրա, Քաթարի վրա՝ ապստամբերին օժանդակությունը դադարեցնելու համար: Երկրորդ, իրավական առումով  համագործակցել Սիրիայի հետ, և մեր կառավարությունից թույլտվություն խնդրել՝ նման հարձակումներ իրականացնելու համար: Նրանք դա չէին անում, ուստի և դա անօրինական է:

Ներեցեք, ես հստակ չհասկացա այդ կետը: Դուք ուզում եք դա օրինականացնե՞լ…:

Բաշար-ալ-Ասադ-Իհարկե, եթե դուք մեկ այլ երկրում ցանկանում եք ցանկացած տեսակի գործողություն կատարել, նրանցից թույլտվություն եք հարցնում:

Հասկանում եմ: Այսինքն Վաշինգտոնի և Դամասկոսի միջև պաշտոնական համաձայնագի՞ր՝ այդ օդային հարվածները թույլատրելու համար:

Բաշար-ալ-Ասադ-Պաշտոնականը մենք ավելի ուշ կքննարկենք: Սակայն սկսում են թույլտվությունից: Դա համաձայնագիր է, թե պայմանագիր, այլ հարց է:

Արդյո՞ք Դուք պատրաստ եք քայլեր ձեռնարկել Վաշինգտոնի հետ համագործակցությունը հեշտացնելու նպատակով:

Բաշար-ալ-Ասադ-Մենք պատրաստ ենք համագործակցել ցանկացած երկրի հետ, որը լրջորեն պայքարում է ահաբեկչության դեմ:

Ի՞նչ քայլեր կձեռնարկեիք՝ Վաշինգտոնին ցույց տալու, որ պատրաստ եք համագործակցել նրանց հետ:

Բաշար-ալ-Ասադ-Կարծում եմ, որ հենց նրանք պետք է կամք ցույց տան: Մենք արդեն իսկ ցամաքում պատերազմում ենք, մենք հարկադրված չենք դա ցույց տալ: Միացյալ Նահանգները այժմ վարժեցնում է 5000 սիրիացի ռազմիկների, որոնք պետք է Սիրիա գան մայիսին՝ ըստ ծրագրի: Այժմ ամերիկացի գեներալ Ջոն Ալենը պետք է շատ զգույշ լինի, որ չասի թե այդ զորքերը կուղղվեն սիրիական կառավարության դեմ, այլ պետք է պայքարեն միայն ԻՊ-ն դեմ:

Ի՞նչ կանեք, երբ այդ զորքերը երկիր մտնեն: Կթույլատրե՞ք նրանց մուտքը: Կհարվածե՞ք նրանց:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ցանկացած զորք, որը չի համագործակցում սիրիական բանակի հետ, անօրինական է և պետք է պայքարել դրա դեմ: Սա շատ պարզ է:

Նույնիսկ եթե դա հանգեցնի ԱՄՆ-ի հետ հակամարտությա՞ն:

Բաշար-ալ-Ասադ-Առանց սիրիական զորքերի հետ համագործակցելու նրանք ապօրինի են գործում, և հանդիսանում են այլ երկրի խամաճիկները, ուստի և նրանց դեմ պետք է պայքարել, ինչպես ցանկացած անօրինական ռազմական ուժի, որը պայքարում է սիրիական բանակի դեմ: Սակայն այս զորքերի հետ կապված, այլ հարց է առաջանում: Օբաման ասել է, որ դա երևակայություն է: Ինչպե՞ս է երևակայությունը իրականություն դառնում:

ԱՄՆ-Իրան միջուկային  համաձայնագիրը ի՞նչ ազդեցություն կունանա Սիրիայի վրա:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ոչ մի, քանի որ  այստեղի ճգնաժամը երբեք բանակցությունների  մաս չի կազմել, Իրանը հրաժարվել է դա անել: Եվ դա ճիշտ է, քանի որ այդ երկուսի միջև կապ չկա:

Սակայն ԱՄՆ-ում շատերը սպասում են, որ եթե ԱՄՆ-ը և Իրանը համաձայնության գան, դա երկու երկրների միջև համագործակցությունը ավելի կհեշտացնի: Ուստի մարդկանց հետաքրքիր է, թե արդյոք Իրանը կորոշի կրճատել Սիրիային տրվող օգնությունը՝ որպես ԱՄՆ-ի կառավարությանը զիջման միջոց: Մենք երբեք ոչ մի դրական տեղեկություն չենք ստացել այդ մասին, երբեք: Ես չեմ կարող քննարկել մի բան, որի մասին ոչ մի տեղեկություն չունեմ:

Արդյո՞ք Դուք կարծում եք, որ պատերազմը կառավարության տեսակետից հաջող է ընթանում: Անկախ վերլուծաբանները ենթադրում են, որ ձեր կառավարությունը այս պահին վերահսկում է Սիրիայի տարածքի 45-50 տոկոսը:

Բաշար-ալ-Ասադ-Առաջին հերթին, եթե Դուք ցանկանում եք թատերաբեմը նկարագրել. Սա պատերազմ  չէ երկու երկրների միջև, երկու բանակների միջև, որտեղ դու ներխուժում ես և կորցնում ես որոշ տարածքներ, որոնք ցանկանում ես հետ բերել: Դա այդպես չէ:

Մենք խոսում ենք գրոհայինների մասին, որոնք թափանցում են քաղաքացիական անձանցով բնակեցված տարածքներ: Դուք ունեք սիրիացի ահաբեկիչներ, որոնք աջակցում են արտասահմանյան ահաբեկիչներին գալ և թաքնվել քաղաքացիների շրջանում: Նրանք կազմակերպում են այն, ինչ դուք պարտիզանական հարձակումներ եք կոչում: Սա է այս պատերազմի դիմագիծը և չեք կարող խոսել տարածքների մասին: Երկրորդ՝ ուր էլ որ սիրիական բանակը գնացել է, հաջողության է հասել: Բայց սիրիական բանակը միաժամանակ չի կարող Սիրիայի ամեն մի կիլոմետրի վրա գտնվել: Դա անհնար է:

Մենք որոշակի հաջողությունների ենք հասել վերջին երկու տարիների ընթացքում: Սակայն եթե դուք ցանկանում եք հարցնել «Արդյո՞ք այն լավ է ընթանում», ես կասեմ, որ ցանկացած պատերազմ վատ է, որովհետև դու միշտ ունենում ես կորուստներ ու պատերազմի ավերումներ: Գլխավոր հարցն այն է, թե ի՛նչ ենք շահում այս պատերազմում: Այն ինչ մենք շահում ենք այն է, որ սիրիացի բնակչությունը մերժում է ահաբեկիչներին, սիրիացի բնակչությունը ավելի շատ է աջակցում իր կառավարությանը, ավելի շատ է  աջակցում իր բանակին: Մինչև տարածքների գրավման մասին խոսելը, պետք է խոսել սիրիացիների սրտերի, մտքերի ու աջակցության գրավման մասին: Ահա՛ թե ինչ ենք մենք շահում: Այն ինչ մնում է, դա նյութա-տեխնիկական է: Դա ժամանակի խնդիր է: Պատերազմը դրական ուղով է գնում: Բայց դա չի նշանակում, թե դու չես կորցնում պետական մակարդակում: Դու կյանքեր, ենթակառուցվածքներ ես կորցնում: Պատերազմը ինքնին շատ վատ սոցիալական ազդեցություն ունի:

Ի՞նչ եք կարծում՝ դուք ի վերջո կհաղթե՞ք գրոհայիններին:

Բաշար-ալ-Ասադ-Եթե նրանք արտաքին աջակցություն չստանան..բայց ո՛չ, եկեք ասենք, մատակարարում և նոր հավաք Սիրիայում, խնդիր չի լինի նրանց հաղթելը: Նույնիսկ այսօր մենք ռազմական հարցում խնդիր չունենք: Խնդիրն այն է, որ նրանք առ այսօր ստանում են այդ շարունակական աջակցությունը՝ հիմնականում Թուրքիայից:

Այսինքն Թուրքիան այն հարևանն է, որի հարցում ամենաշա՞տն եք անհանգստանում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Անշուշտ: Անհանգստանում եմ նաև Սաուդյան Արաբիայի և Քաթարի կողմից ահաբեկչության ֆինանսավորման հարցում, սակայն դա էլ Թուրքիայի միջոցով է կատարվում:

Դուք մեղադրո՞ւմ եք անձամբ Էրդողանին: Սա այն մարդն է, ում հետ երբեմնի լավ հարաբերություններ եք ունեցել:

Բաշար-ալ-Ասադ-Այո՛: Որովհետև նա կրում է Մուսուլման եղբայրների գաղափարախոսությունը, որը ալ-Կաիդայի հիմքն է: Դա առաջին քաղաքական իսլամական կազմակերպությունն էր, որը աջակցում է բռնի քաղաքական իսլամը 20-րդ դարի սկզբներին: Նա այդ գաղափարախոսությանն է պատկանում և ամուր կերպով հավատում է այդ արժեքներին: Նա շատ մոլեռանդ է, այս իսկ պատճառով էլ մինչև հիմա աջակցում է ԻՊ-ին: Նա անձամբ պատասխանատու է կատարվածի համար:

Տարածաշրջանում այլ պոտենցիալ գործընկեր դուք տեսնո՞ւմ եք: Օրինակ, գեներալ աս-Սիսին Եգիպտոսում:

Բաշար-ալ-Ասադ-Ես չէի խոսի անձամբ նրա մասին, սակայն քանի դեռ Եգիպտոսն ու եգիպտական բանակը Իրաքի նման պայքարում են այդ նույն ահաբեկիչների դեմ, իհարկե, մենք կարող ենք դիտարկել այդ երկրները որպես նույն թշնամու դեմ պայքարում համագործակցելու իրավասություն ունեցող:

Եթե հնարավորություն ունենայիք նախագահ Օբամային հաղորդագրություն ուղարկել, ի՞նչ կգրեիք:

Բաշար-ալ-Ասադ-Կարծում եմ միանգամայն բնական է, որ աշխարհի ցանկացած պաշտոնյային խնդրում եք աշխատել հանուն իր երկրի շահերի: Եվ ցանկացած ամերիկացու ես կհարցնեմ, թե դուք ի՞նչ եք ստանում մեր երկրում, մեր տարածաշրջանում ահաբեկիչներին օժանդակելուց: Ի՞նչ ստացաք մի քանի տարի առաջ Եգիպտոսում կամ ցանկացած այլ երկրում Մուսուլման Եղբայրներին օժանդակելուց: Ի՞նչ եք ստանում Էրդողանի պես մեկին օժանդակելուց: Ձեր երկրից մի պաշտոնյա 7 տարի առաջ Սիրիայում հանդիպման վերջում ինձ հարցրեց. «Ի՞նչ եք կարծում, մենք կարո՞ղ ենք լուծել Աֆղանստանի խնդիրը»:

Ես նրան ասացի. «Դուք հարկադրված կլինեք գործ ունենալ այնպիսի պաշտոնյաների հետ, որոնք ձեր խամաճիկները չեն, որոնք կարող են ձեզ «ոչ» ասել: Այսպիսով, Միացյալ Նահանգներ, միայն խամաճիկ պաշտոնյաների և «հաճախորդ պետությունների» փնտրելը այն ուղին չէ, որով դուք կարող եք պաշտպանել ձեր երկրի շահերը: Դուք արդի աշխարհի հզորագույն ուժն եք: Դուք այնքան բաներ ունեք, որոնք կարող եք տարածել աշխարհով մեկ՝ գիտելիքներ, նորարարություններ, բարձր տեխնոլոգիաներ՝ իրենց բոլոր դրական հետևանքներով: Ինչպե՞ս կարող եք այս ոլորտներում լինել լավագույնը, սակայն քաղաքականության մեջ՝ վատագույնը:

Սա հակասություն է: Սա այն է, ինչ ես մտածում եմ, որ ամերիկացիները պետք է վերլուծեն և հարցնեն: Ինչո՞ւ եք տանուլ տալիս ցանկացած պատերազմ: Դուք կարող եք պատերազմ ստեղծել,  կարող եք խնդիրներ ստեղծել, սակայն չեք կարող լուծել և ոչ մի խնդիր: Պաղեստինի և Իսրայելի խաղաղության գործընթացը ընթանում է արդեն 20 տարի, և ոչինչ չեք կարող անել դրա հետ, չնայած այն հանգամանքին, որ դուք հզոր պետություն եք:

Սակայն Սիրիայի համատեքստում ո՞րը կլիներ լավագույն քաղաքականությունը:

Բաշար-ալ-Ասադ-Այն, որը պահպանում է կայունությունը Մերձավոր Արևելքում: Սիրիան Մեձավոր Արևելքի սիրտն է: Բոլորը դա գիտեն: Եթե Մերձավոր Արևելքը հիվանդ է, ամբողջ աշխարհը անկայուն կլինի: 1991-ին, երբ մենք խաղաղության գործընթացը սկսեցինք, մենք շատ հույսեր ունեինք: Սակայն, 20 տարի անց, խնդիրը նույնը չէ: Ուստի և քաղաքականությունը պետք է ուղղված լինի տարածաշրջանում խաղաղության  հաստատմանը նպաստելուն, ահաբեկչության դեմ պայքարին, աշխարհականացմանը օժանդակելուն, տարածաշրջանի տնտեսությանն օժանդակելուն, գիտակցությունն ու հասարակությունը  արդիականացնելուն, ինչպես որ դուք անում եք ձեր երկրում: Դա  է այն առաքելությունը, որ ակնկալվում է Միացյալ Նահանգներից, այլ ոչ թե պատերազմ սկսելը: Պատերազմ սկսելը ձեզ հզոր պետություն չի դարձնում:
ՃԳՆԱԺԱՄԱՅԻՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ
1685 reads | 03.02.2015
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2017 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com