ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՄՆ-ՈՒՄ. ԽՈՍՈՒՄ Է «ԱՄԵՐԻԿԱՅԻ ՁԱՅՆ»-Ը
«Մեր քարոզչության հիմնական թերությունն այն է,
որ մենք շատ ակնառու քարոզիչներ ենք»:
Ռ. ՈՒայթ /ամերիկացի սոցիոլոգ/

Ամերիկյան քարոզչությունն աչքի է ընկնում ագրեսիվությամբ և ծայրահեղ ամերիկակենտրոնությամբ: Աշխարհին ներկայանալով որպես համաշխարհային «խաղարարներ»՝ ամերիկյան ռազմատենչ ուժերը զբաղվում են պատերազմի, երկպառակտչության, շովինիզմի հրահրմամբ: Այս տրամադրությունները թափանցել են նաև ԶԼՄ-ներ:

ԱՄՆ-ի քարոզչական ուղեղային կենտրոնները

ԱՄՆ-ի քարոզչական ուղեղային կենտրոնները բազմագործառույթային կառույցներ են, որոնք զբաղվում են հիմնականում գաղտնի և սև քարոզչությամբ: Դրանք կարող են լինել.

Բարեգործական ֆոնդեր, օրինակ Կարնեգիի, Մորգանի, Ֆորդի, Ռոկֆելլերների և այլն: Ռոկֆելլերների ‎ ֆոնդը ստեղծվել է ավագ և կրտսեր Ռոկֆելլերների նախաձեռնությամբ: Թ. Ռուզվելտի ժամանակներում ֆոնդը դարձավ «Միջամերիկյան գործերի կոորդինացման վարչության» ղեկավար մարմինը: Վարչության իրավասության մեջ էր մտնում Լատինական Ամերիկայի հետ համագործակցության ստեղծումը, որի շրջանակում էլ քողարկվում էր ֆոնդի քարոզչական գործունեությունը: Այս տարածաշրջանի նկատմամբ հետաքրքրությունը պայմանավորված էր նաև նավթարդյունաբերական շահերով: Զբաղվում էր քաղաքական, ռազմական և տնտեսական հարցերով, արտաքին քաղաքական քարոզչական մարտավարությունների մշակմամբ: Ֆոնդին է պատկանում «Ֆորին աֆֆերզ» (Foreign Affairz) ամսագիրը, որը լույս է տեսնում 1922-ից՝ տարին վեց անգամ: Անդրադառնում է ԱՄՆ-ի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը:

Պետական քարոզչական կառույց է ԱՄՆ-ի Ազգային անվտանգության խորհուրդը, որը նախագահի անմիջական վերահսկողության ներքո է, զբաղվում է ներքին քաղաքականության հիմնախնդիրներով և կոորդինացնում պետական գերատեսչությունների աշխատանքը:
Քարոզչական գիտահետազոտական կենտրոն է Ստենֆորդի համալսարանի (Կալիֆոռնիա) Պատերազմի, հեղափոխության և խաղաղության Հուվերյան ինստիտուտը: Այն ստեղծվել է 1919-ին Հերբերտ Հուվերի կողմից՝ որպես Առաջին համաշխարհային պատերազմի փաստագրական նյութերի գրադարան: Նախորդ դարում ակտիվորեն զբաղվում էր հակակոմունիստական քարոզչությամբ:

Տեղեկատվական գործակալությունները ևս զբաղվում են քարոզչությամբ, օրինակ՝ ԱՄՆ-ի լրատվական գործակալությունը՝ USIA-ն: Ստեղծվել է 1953-ի օգոստոսին ԱՄՆ-ի նախագահ Դ. Էյզենհաուերի հրամանով: Ունի վարչական բաժանմունքներ Աֆրիկայում (Սահարայից հարավ), Հարավ-արևելյան Ասիայում, նախկին Խորհրդային Միության տարածքում, Եվրոպայում, Լատինական Ամերիկայում, Մերձավոր Արևելքում:


USIA-ի գործունեության նպատակն է զարգացնել համագործակցությունը ԱՄՆ-ի և մյուս երկրների միջև ինստիտուցիոնալ մակարդակով, մեկնաբանել ԱՄՆ-ի որդեգրած քաղաքականությունը լայնահաղորդ լսարանին, օժանդակել զարգացող երկրներին ժողովրդավարության կառուցման գործում, իրազեկել նախագահին, պետքարտուղարին և Ազգային անվտանգության խորհրդին արտասահմանյան լսարանի տրամադրությունների մասին ԱՄՆ-ի քաղաքականության հանդեպ, նաև նպաստել տեղեկատվության փոխանակմանը և կրթամշակութային ծրագրերի իրականացմանը ազգային շահերի նկատառումներով:

USIA-ն ղեկավարվում է Վաշինգտոնից: Դրա գործառույթների մեջ են մտնում նաև արտասահմանյան քարոզչական գործողությունների ծրագրումը և իրագործումը: Խոսելով գործակալության կարևորագույն խնդիրներից՝ կառույցի ղեկավարներից մեկը՝ Թոմաս Սորենսենը հայտարարել է. «Անհրաժեշտ է բոլորին ստիպել մտածել և գործել ամերիկյան նպատակներին համապատասխան»: Այս համարձակ հայտարարության իմաստը այն մեխն է, որը կրում են ամերիկյան քարոզչության մշտական և հաստատուն հարվածները: 1999 թ. Գործակալությունն անցավ Պետդեպարտամենտի ենթակայության:

ԱՄՆ-ի լրատվական գործակալությանն է պատկանում «Ամերիկայի ձայն» ռադիոկայանը: Այն ստեղծվեց որպես հակաքարոզչական միջոց ֆաշիստական պրոպագանդայի դեմ 1942-ին: ԽՍՀՄ-ում այն հեռարձակվեց հինգ տարի հետո՝ 1947-ին քսանվեց կարճալիք հաղորդիչներով: Ռադիոկայանի հաղորդումների 40%-ը ուղղված էին սոցիալիստական երկրներին: Գերակշռում էին երաժշտական, ժամանցային ծրագրերը, որոնք քարոզում էին ամերիկյան ազատ կենսակերպը և կապիտալիզմի «հրաշքների» մասին, այսինքն զբաղվում էր սոցիալական քարոզչությամբ:

ԱՆԻ ՍԱՄՍՈՆՅԱՆ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻՈՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄՆԵՐ
1477 reads | 02.02.2013
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2017 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com