ՆԱԽԻՋԵՎԱՆԻ ԽՆԴՐԻ ՇՈՒՐՋ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԿՈՆՖԵՐԱՆՍ ՀՐԱՎԻՐԵԼՈՒ ԱՆՀՐԱԺԵՇՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ԱԿՆԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ՌԻՍԿԱՅԻՆ ԽԱՂԵՐԸ ԻՐԱՆՈՒՄ ԾԱՎԱԼՎԱԾ ՀԱԿԱԿԱՌԱՎԱՐԱԿԱՆ ՑՈՒՅՑԵՐԻ ՊԱՏՃԱՌՆԵՐՆ ՈՒ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ, ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ (2017 Թ. ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ – 2018 Թ. ՀՈՒՆՎԱՐ) «ՄԵՆՔ ԳՈՐԾ ՈՒՆԵՆՔ ՆԵՆԳ ՀԱԿԱՌԱԿՈՐԴԻ ՀԵՏ». ԴԵՍՊԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ՝ ԻՐԱՆԻ, ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ և ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔԸ ՀՀ ՆՈՐԸՆՏԻՐ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐՄԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐՆ ՈՒ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ԱՆԿԱՐԱՅԻ ԳԱԳԱԹՆԱԺՈՂՈՎԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԱՄԵՐԻԿՅԱՆ ՓՈՐՁԱԳԻՏԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԸ ԽՈՍԵԼ Է ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱԿԱՀՐԵԱԿԱՆ ՏՐԱՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ. Ո՞ՒՄ ԱԿԱՆՋՆԵՐՆ ԵՆ ԴՐԱ ՀԵՏԵՎՈՒՄ ԷՐԴՈՂԱՆԻ ՀՐԱՄԱՆՈՎ ԳՅՈՒԼԵՆԻ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒՄ ԱՇԽԱՏՈՂ ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐ ԵՆ ԱՌԵՎԱՆԳՎԵԼ Ի՞ՆՉ ՊԵՏՔ Է ԱՆԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ԱՇԽԱՐՀԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՓՈԹՈՐԻԿԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐՈՒՄ

ԱՖՐԻՆԸ ԳԵՐՏԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԽԱՉՄԵՐՈՒԿՈՒՄ

ԱՆՆԱ ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ
Միջազգայնագետ, ԵՐԵՎԱՆ







2018 թվականի հունվարի 20-ին Թուրքիայի ռազմական ուժերի գլխավոր շտաբը հայտարարեց Աֆրինի վրա  «Ձիթենու ճյուղ» գործողության սկսման մասին: Սա արդեն Թուրքիայի՝ Սիրիայի վրա հարձակման, երկրորդ փորձն է: Առաջինը  2016 թվականին «Եփրատի վահան» կոչվող գործողությունն էր:

2012 թվականից Աֆրինը վերահսկվում է քրդական Ժողովրդական ինքնապաշտպանական ջոկատների կողմից: Թուրքիան այն դիտարկում է որպես իր երկրի ներսում  քրդական անջատողականությունը խթանել ցանկացող ուժի:

Այս տարվա հունվարի 29-30  Սոչիում տեղի ունեցավ Սիրիայի ազգային երկխոսության խորհրդաժողովը, ընդ որում, Թուրքիան հույս ուներ, որ PYD-ն (Ժողովրդավարական միությունը ) չի հրավիրվի այդ հանդիպմանը, Ռուսաստանը նրան  վստահեցրել է այդ բանում: Սակայն արդյո՞ք այդպես կլինի:

Իսլամական պետության  նկատմամբ հաղթանակ տանելուց հետո ԱՄՆ-ի և PYD-ի մտերմությունը միանշանակ  Ռուսաստանի շահերից չէր բխում , այնուամենայնիվ վերջինս  ակնհայտ թշնամական վերաբերմունք չէր ցուցաբերում  Ժողովրդական միության  նկատմաբբ,և բացի դա, հայտնի է ,որ Ռուսաստանը  PYD-ի ներկայացուցիչներին սովորեցրել է հրթիռային զենքի օգտագործումը:

Եթե ԱՄՆ-ն Ժողովրդական շարժմանը չդիտարկեր Սիրիայում միակ դաշնակիցը, ապա Ռուսաստանի և PYD-ի միջև թշնամություն չէր էլ նկատվի: Մոսկվան բացահայտ վերաբերմունք ցույց չի տալիս՝ կապված Աֆրինում Թուրքիայի անցկացվելիք գործողությունների հետ, սակայն նաև դեմ չի արտահայտվում:

Հիմա Ռուսաստանը դժվար իրավիճակում է, եթե նա  Թուրքիային թույլատրի մտնել Աֆրին, ապա Ժողովրդավարական ինքնապաշտպանական  ջոկատները կզիջի ԱՄՆ-ին: Մյուս կողմից եթե  խոչընդոտի  Թուրքիային, ապա սեպ կխրի Անկարայի և Թեհրանի  հետ հարաբերություններում՝ Աստանայի գործընթացի հետ կապված: Այսպիսով Ռուսաստանի կայացնելիք որոշումը  կհստակեցնի ապագա ռուս-թուրքական հարաբերությունները:

Իրենց հերթին էլ ԱՄՆ-ն , Անգլիան, Ֆրանսիան քննադատեցին  Թուրքիայի ներխուժումը Սիրիայի հյուսիս, սակայն նրանք այդպես էլ չպահանջեցին  NATO-ի իրենց դաշնակցից անմիջապես դադարեցնել գործողությունները: Անկարայի համար սա նշանակում է, որ  կարող է շարունակել սիրիական քրդերին Աֆրինից հեռացնելու գործընթաը: Սակայն Թուրքիայի այս գործողությունները կարող են հանգեցնել Մոսկվայի և Դամասկոսի համաձայնությունների, որը ԱՄՆ-ի համար հարված կլինի: Դեռևս մեկ շաբաթ առաջ  ԱՄՆ-ի պետքարտուղար  Ռեքս Տիլերսոնը Թրամփի վարչակարգին համոզել  է Սիրիայիում կնքել  այնպիսի  քաղաքական համաձայնագրեր, որը կնշանակեր  Բաշար ալ-Ասադի հեռանալը և Իրանցի զինյալների  ջոկատների դուրսբերումը: ԱՄՆ-ն կարող է հայտարարել, որ իրենք հանդուրժել են քրդերի նվաճումները  Սիրիայի հյուսիսում  և Եփրատի արևմտյան  մասում, որովհետև  նրանց ժողովրդավարական ուժերը հարկավոր են եղել  Իսլամական պետության դեմ պայքարի  համար, իսկ հիմա առաջնահերթ  խնդիր է դարձել Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վատթարացման կանխարգելումը: Եվ եթե դրա համար հարկավոր լինի հարմարվել թուրքերի ժամանակավոր  ներկայությանը  Սիրիայի հյուսիսում, ապա ինչո՞ւ ոչ:

Աֆրինի դեպքերը ավելորդ դժվարություններ են պատկերում Սիրիայի հարցում: Այն բնութագրում է, թե որքան է այս իրավիճակը գերտերությունների ցանկություն- ների խաչմերուկում:

ԱՆՆԱ ԲԱԳՐԱՏՅԱՆ
441 reads | 01.02.2018
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com