ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐԱ ՊԱՊՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼՈԲԲԻՆ ԻՍՐԱՅԵԼՈՒՄ ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՇԽԱՏՈՒՄ. ՊԵՏՔ Է ԶԱՐԳԱՑՆԵԼ ՀԱՅ-ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ԱՎԻԳԴՈՐ ԷՍԿԻՆ «ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, ՆԵՐԳԱՂԹ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԵՔ». ԿՈՉ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆԸ «Տարածքների հանձնման հարցը պետք է բացարձակապես դուրս գա մեջտեղից». Արման Նավասարդյան ԻԻՀ և ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ԸՆՏՐՎԵԼՈՒ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԳԵՏԱՆՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ՓՈԽՈՒՄ ԵՆ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻՆ. հարցազրույց դեսպանի հետ հայաստանյան իրադարձությունների մասին ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵՑ ԻՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՍԻԱՅԻ և ԱՖՐԻԿԱՅԻ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏՈՒՄ ՄԻԶԵԼ ՔԱՄՈՒ ԴԵՄ. ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ ՆԵՐՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ և ԼԻԱԶՈՐ ԴԵՍՊԱՆ ԱՐՄԱՆ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆԻ ԿՈՉԸ ՆԵՐՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՖՈՆԻՆ

ՀԱԿԻՐՃ ԳՐԵԼՈՒ ԵՎ ԽՈՍԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ ԺԱՄԱՆԱԿ Է ՊԵՏՔ
ԱՐՄԱՆ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆ
Արտակարգ և լիազոր դեսպան





Դիվանագետի գործունեությունը սերտորեն կապված է գրելու արվեստի հետ: Հաշվել են, որ նրա աշխատանքի գրեթե 90 %-ը փաստաթղթեր ստեղծելն ու առաքելն է: Իզուր չի ասել մեծ դիվանագետ և բարեփոխիչ (ռեֆորմատոր) Հարոլդ Նիկոլսոնը, թե «դիվանագիտությունը գրելու արվեստ է»: 

Դիվանագետներ պատրաստող Ջորջթաունի (ԱՄՆ) համալսարան ընդունվելու հիմնական պայմանը դիմորդի վերլուծական և գրական ունակությունների առկայությունն է, խոսելու և գրելու շնորհքը: Նույն ԱՄՆ-ի հետախուզության նախկին ղեկավար Ալան Դալեսն այն կարծիքն է հայտնել, որ «լավ հետախույզին, ինչպես նաև դիվանագետին, հատկանշական է մտքերը պարզ, համառոտ և հետաքրքիր շարադրելու կարողությունը»: Իսկ այն պետք է լինի հնարավորինս հակիրճ, զուսպ, կուռ, տրամաբանական, պարզ և անաչառ: 

-Կներես, որ երկար եմ գրում, կարճ գրելու ժամանակ չունեմ,-ասել է մի խելոք մարդ: 

Իրոք, դժվար է հակիրճ ու համառոտ խոսելը կամ գրելը, մանավանդ, երբ թեման ծանոթ է: Որքան լավ գիտես այն, այնքան շատ ասել-գրելու գայթակղությունը մեծ է: Հաղթահարել այդ ցանկությունը կարողանում են նրանք, ովքեր փորձառու են, հատուկ մարզված կամ էլ տաղանդավոր: 

Դիվանագիտության նոր պատմությունը ճանաչում է մտքերը կարճ, հատու և անվրեպ արտահայտող երեք անգերազանցելի քաղաքական գործիչների՝ Աբրահամ Լինկոլնին, Ուինստոն Չերչիլին, Ջոն Քենեդիին: Հետիսբերգի մոտ տարած հաղթանակի կապակցությամբ ԱՄՆ-ի նախագահ Լինկոլնը խոսեց ընդամենը 5 րոպե: Իսկ մեկ ուրիշ նախագահ` Վիլյամ Հենրի Հարիսոնը, պաշտոնակալման ելույթին հատկացրեց շատ ավելի ժամանակ և պատժվեց: Նա մեկ ժամից ավելի խոսեց բաց երկնքի տակ, սառնամանիքին, հիվանդացավ թոքաբորբով ու մահացավ: ԱՄՆ-ի նախագահների պաշտոնակալման ելույթներից ամենափայլունը Քենեդիի 15-րոպեանոց խոսքն է, իսկ նրա մտքերից մեկը դարձել է թևավոր խոսք. «Հայրենակիցնե՜ր, մի հարցրեք, թե ի՞նչ կարող է անել երկիրը ձեզ համար: Ավելի լավ է ասեք, թե դո՜ւք ինչ կարող եք անել երկրի համար»: 

Ինչպես ասացինք, հակիրճ խոսքի վարպետ էր նաև Մեծ Բրիտանիայի պրեմիեր-մինիստր Չերչիլը: Քաղաքական փառքի գագաթնակետին նրան հրավիրել են Հարոու Սքուլ: Ահա պրեմիեր-մինիստրի ելույթի ողջ տեքստը: «Երբեք չնահանջեք` երբե՜ք, երբե՜ք, երբե՜ք: Ոչ մի բանում: Ոչ մեծում, ոչ փոքրում: Երբե՜ք: Զիջեք միայն պատվի և ողջամտության փաստարկներին»: 

Որքան հակիրճ և անկեղծ է առաջնորդի խոսքը, այնքան ավելի ներգործուն և ազդեցիկ է այն: Խրուշչովի ելույթների միջին տևողությունը 2–3 ժամ էր: Որքան ցածր են երկրի քաղաքական և տնտեսական ներուժը, այնքան զարգացման հեռանկարները հեռու են իրական հնարավորություններից, իսկ ղեկավարների քաղաքական ելույթները և խոստումները երկարաշունչ են, ոչ համոզիչ: Նման ոճը հատուկ է ԱՊՀ բոլոր պետությունների ղեկավարների նախընտրական արշավներին. մարդկանց խոստանում են, որ մեկ օր անց նրանք կարթնանան բոլորովին նոր` դրախտային երկրում: Այստեղ նախագահության թեկնածուներն այնպիսի շողշողուն հեռանկարներ են նախագծում ընտրողների համար, որոնց համեմատությամբ Թոմաս Մորի «Ուտոպիայի» դրախտային կղզին կարող է դժոխք թվալ: Այսօրվա քաղաքական առաջնորդներից շատերին հասու չէ Նիկոլայ Բերդյաևի այն միտքը, թե ոչ մի կառավարություն չի կարող դրախտ կառուցել: Սեփական ժողովրդի համար չստեղծել դժոխք` արդեն իսկ մեծ գործ է: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Գերմանիան ավերված էր, և առաջին կանցլեր Կոնրադ Ադենաուերը քաղցած ընտրողներին ասում է. «Ես ձեզ կարագ ու հաց չեմ խոստանում: Դուք ձեր աշխատանքով ինքներդ պետք է դրանք ապահովեք»: 

Նման խոսքերը շատ ավելի ընկալելի են և զգաստացնող, քան դատարկ խոստումները: Տաղանդավոր գործիչները խոսել են ոչ միայն գեղեցիկ, հակիրճ և պատկերավոր, այլև գրել են նույն կերպ: Խոսքը հոգեբանական նուրբ ու բարդ երևույթ է` պայմանավորված մարդու ընդհանուր կուլտուրայով, կյանքի փորձով և գիտելիքներով: Լեզուն մարդու մտածողություն է, նրա հոգեկան կերտվածքի, բնավորության և բարոյահոգեբանական վիճակի բարոմետրը: Ֆրանսիացի մտածող Ժորժ Բյուֆոնը պատահական չի ասել, որ մարդն ինքը իր ոճն է:
ԱՐՄԱՆ ՆԱՎԱՍԱՐԴՅԱՆ. ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
1781 reads | 25.03.2013
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com