ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՆ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՀԱՄԱՐ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ ՁևԱՎՈՐԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ ԱՐԱ ՊԱՊՅԱՆԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼՈԲԲԻՆ ԻՍՐԱՅԵԼՈՒՄ ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՄԲ Է ԱՇԽԱՏՈՒՄ. ՊԵՏՔ Է ԶԱՐԳԱՑՆԵԼ ՀԱՅ-ԻՍՐԱՅԵԼԱԿԱՆ ՌԱԶՄԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ. ԱՎԻԳԴՈՐ ԷՍԿԻՆ «ԼԻԲԱՆԱՆԱՀԱՅՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, ՆԵՐԳԱՂԹ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊԵՔ». ԿՈՉ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆԸ «Տարածքների հանձնման հարցը պետք է բացարձակապես դուրս գա մեջտեղից». Արման Նավասարդյան ԻԻՀ և ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԴԻՎԱՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ԸՆՏՐՎԵԼՈՒ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ ԳԵՏԱՆՑԻ ԺԱՄԱՆԱԿ ՓՈԽՈՒՄ ԵՆ ԱՎԱՆԱԿՆԵՐԻՆ. հարցազրույց դեսպանի հետ հայաստանյան իրադարձությունների մասին ՄՀԵՐ ՍԱՀԱԿՅԱՆԸ ՆԵՐԿԱՅԱՑՐԵՑ ԻՐ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՄՈՍԿՎԱՅԻ ՊԵՏԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՍԻԱՅԻ և ԱՖՐԻԿԱՅԻ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ԻՆՍՏԻՏՈՒՏՈՒՄ ՄԻԶԵԼ ՔԱՄՈՒ ԴԵՄ. ԴԻՎԱՆԱԳԵՏԸ ՆԵՐՀԱՅԱՍՏԱՆՅԱՆ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ

ՇԱՌԼ ԱԶՆԱՎՈՒՐ. «ԻՄ ՀԱՎԵՐԺԱԿԱՆ ՇԱՐԺԻՉԸ...»
Մեծանուն շանսոնյեն, ով իր ոչ կատակ 89 տարիների ընթացքում վերջերս երկրորդ անգամ է ժամանել Իսրայել, հարցազրույց է տվել «Դան Թել-Ավիվ» հյուրանոցում:

Աշխարհահռչակ ֆրանսահայ երգչի և երգահանի համերգին նվիրված հարցազրույցի լեյտմոտիվը բոլորովին էլ ստեղծագործական բնույթ չուներ: Կոլեգաներին հետաքրքրում էր միայն երկու հարց` հայերի ցեղասպանությունը և այն, թե մտադի՞ր է արդյոք մեսյո Շառլը նպաստել իսրայելցիների և պաղեստինցիների միջև խաղաղության ամրապնդմանը:

Ազնավուրի ամեն մի զգուշավոր փորձի դեմ` հիշեցնելու, որ ինքն ընդհանուր առմամբ արտիստ է և ոչ թե հաշտարար, լրագրողների կողմից որպես պատասխան տեղում էր «քաղաքական» հարցերի մի նոր տարափ:

«Դուք ապրում եք Ժնևում: Ի՞նչ կարող եք ասել ժնևյան պայմանագրերի վերաբերյալ»,-վրա էր տալիս առաջին շարքում նստած միջին տարիքի մի տղամարդ: 

«Ես ապրում եմ Լոզաննում, և ես արտիստ եմ»,-փորձում էր կատակի տալ Ազնավուրը:

«Դա կարևոր չէ. ի՞նչ տարբերություն, թե որտեղ եք ապրում»-ձեռքերն էր թափահարում լրագրողը, «դուք ավելի լավ է պատմեք, թե ինչպես եք մտադիր օժանդակել խաղաղության գործընթացի առաջընթացին»:

Այդ խնդրով խիստ մտահոգված էին նաև ֆրանսիական ռադիոկայանների բազմաթիվ ներկայացուցիչներ (ինչպես պարզվեց նրանց անունն է` լեգիոն): Իրար ձեռքից միկրոֆոնը խլելով՝ լրագրողները մեսյո Շառլին ենթարկեցին խաչաձև հարցաքննության: Գերակշռում էր «ցեղասպանություն» բառը: Այն այնքան շատ հնչեց, որ մինչև հիմա արձագանք է տալիս ականջներում:

«Ինչպիսի՞ն է ձեր դիրքորոշումը Թուրքիայի նկատմամբ: Ինչպե՞ս եք վերաբերվում նրան, որ իսրայելական կառավարությունը մինչ այժմ չի ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը»: 

«Իմ ընկերները՝ ֆրանսիական հրեաները, քաջատեղյակ են հայկական ողբերգությանը, ինձ թվում է, որ այդ մասին գիտեն բոլորը»,-համբերությամբ բացատրում էր Ազնավուրը: 

«Սակայն հրեաների մոտ «ցեղասպանություն» բառի հետ կապված մի խնդիր կա, քանի որ եբրայերեն այն թարգմանվում է որպես «Շոա», և դա անխուսափելիորեն զուգորդվում է եվրոպական հրեականության, բայց ոչ երբեք հայ ժողովրդի հետ կատարված աղետի հետ: Դրանում է, ինչպես ինձ է թվում, ամբողջ խոչընդոտը: Բայց ես ուզում եմ մեկ անգամ ևս ընդգծել, որ քաղաքական խնդիրները բոլորովին էլ այն չեն, ինչ ինձ գրավում է առավոտից մինչ երեկո»: 

Մինչդեռ ընդդիմախոսները չէին շտապում հանգստանալ:

-Դուք միասին երգել եք իսրայելցի երգչուհի Ախինոամ Նինիի հետ, ով մեկ անգամ չէ, որ պաղեստինցիների և նրանց կողմնակից կազմակերպությունների կողմից դարձել է պրովոկացիաների թիրախ…:

«Ես չեմ ուզում այդ մասին խոսել. ամեն մարդ ունի իր տեսակետը, բայց ես չեմ կարծում, որ այս հարցազրույցը պետք է նվիրված լինի քաղաքական հայացքների փոխանակությանը»-պատասխանեց Ազնավուրը:

Կանխազգալով այդ թեմայով տրվող հերթական հարցերը՝ երգիչը շտապեց ավելացնել. «Իմ կինը բողոքական է, ես` քրիստոնյա, իմ թոռը հիմա ապրում է հրեական ընտանիքում, իմ աղջիկ թոռնիկը ալժիրցի-մահմեդական է, իմ որդու կինը` մոլի կաթոլիկ: Իսկական Benetton ընտանիք: Եվ մենք շատ լավ հարաբերությունների մեջ ենք: Իսկ եթե մենք չկարողանանք մեկս մյուսին հասկանալ, ապա դա միայն մեր մեղքն է. նշանակում է՝ մենք չենք ուզում հասկանալ և ընդունել ուրիշին»:

Ինչ վերաբերում է Ազնավուրի համերգը որպես «խաղաղության համերգ» ազդարարելուն, ապա այդ առիթով նա նշեց, որ ուղղակի ուզում էր ելույթ ունենալ Իսրայելում: 

«Ես չեմ պատրաստվում որևէ հաղորդագրություն հասցնել հասարակությանը, ես այստեղ եմ եկել երգելու համար: Նաև նրա համար, որ հավանում եմ Իսրայելը: Այո, ես խաղաղության կողմնակից եմ, բայց առաջին հերթին ես երգիչ եմ, ով նաև երգեր է գրում, և ինձ դեկլարացիաներ պետք չեն»:

Տեղին է ասել, որ հավաքվածների մի մասը համոզված էր, որ ֆրանսիացի արտիստը առաջին անգամ է լինում Իսրայելում: Եվ պատասխան էր պահանջում, թե այդ ինչու տեղի չի ունեցել անցյալում:

«Ես երբեք չեմ հրաժարվել ելույթ ունենալուց»,-մեղմ ժպիտով նկատեց Ազնավուրը: «Ո՛չ Իսրայելում, և ո՛չ էլ որևէ այլ տեղում: Ուղղակի, ըստ երևույթին, ձեր իմպրեսարիոները չեն ցանկացել ինձ հրավիրել: Իսկ Իսրայելում ես առաջին անգամ եղել եմ պետականություն հաստատելուց անմիջապես հետո, թերևս առաջինը եվրոպական արտիստներից: Այն ժամանակ ես երգել եմ կաբարեում»:

«Իսկ ինչո՞ւ ձեր պրոդյուսերները չկազմակերպեցին երկրորդ համերգը Պաղեստինում»,-հարձակման անցավ հերթական լրագրողը:

«Միգուցե մենք այնուամենայնիվ խոսենք երգերի՞ մասին. չէ՞ որ ես 1000 երգ եմ հեղինակել»,-հորդորեց լսարանին Ազնավուրը:

Ավաղ, ապարդյուն:

-Պատրաստվո՞ւմ եք դուք արդյոք հայկական ցեղասպանության հարցը բարձրացնել ֆրանսիական կառավարությունում:

«Ես երգեր եմ գրել և դրանք կատարել ֆրանսերեն, իտալերեն, իսպաներեն, անգլերեն, գերմաներեն լեզուներով, երկու երգ՝ ռուսերենով»,-հերթական փորձին դիմեց մեսյո Շառլը:

«Իսկ հայերենով ես ոչ մի երգ չունեմ, բացի դուետից, որը ես կատարում եմ իմ դստեր հետ… Իսկ եթե ձեզ այդքան հետաքրքրում է կառավարությունը, ապա վաղը ես պատրաստվում եմ հանդիպել Իսրայելի նախագահ Շիմոն Պերեսի հետ: Ի դեպ, նա ինձնից մեծ է մի ամբողջ տարով: Մենք հին ընկերներ ենք, և ես մեծ հաճույքով ժամանակ կանցկացնեմ նրա հետ: Եվ հետո, ես շատ կուզեի մեկնել Խայֆու, որտեղ չեմ եղել արդեն 60 տարի: Այնտեղ երևի շատ բան է փոխվել»:

Մոտ մեկ ժամ անց ցեղասպանության մասին հարցերից հոգնած երաժիշտը առաջարկեց. «Եթե մենք ավարտեցինք մեր պարտադիր ծրագիրը, միգուցե ուղղակի զրուցե՞նք»: 

Այսպես թե այնպես, այդ խառնաշփոթի մեջ մեզ, այնուամենայնիվ, հաջողվեց գոնե մի քիչ հետաքրքրվել այդ հմայիչ մարդու` մեսյո Շառլի կյանքից, ինչպիսին որ այն կա: Չէ՞ որ բոլորովին վերջերս, անցնելով 89-ամյա նշագիծը, Ազնավուրը սկսեց իր հեռուստահաղորդավարի կարիերան:

Նա France-2-ով վարում է «Hier encore» ծրագիրը, որտեղ ֆրանսիական երգի պատմության հետ կապված ծիծաղաշարժ անեկդոտներ է պատմում: 

Հարցին, թե ինչպես է իրեն զգում նոր ամպլուայում, նա պատասխանեց. «Ես ինձ բոլորովին էլ չեմ զգում հեռուստավարողի դերում, ես շարունակում եմ մնալ արտիստ` միայն թե էկրանում: Եվ ես ուզում եմ տեղեկացնել մարդկանց այն մասին, որ մենք, ավաղ, կորցնում ենք մեր երգային ժառանգությունը: Իսկ դրա մասին անհրաժեշտ է հիշել. չէ՞ որ դրանք մեր երիտասարդության շանսոններն են: Ի դեպ, ծրագրի առաջին թողարկումներն ինձ չզարմացրին, որովհետև ֆրանսիացիները մեծ մասամբ անկեղծորեն կարոտում են անցյալը»: 

-Մեսյո Ազնավուր, դուք մշտապես ինչ-որ նոր բաներ եք փնտրում: Նշանակո՞ւմ է դա արդյոք, որ դուք հակված եք արկածախնդրության:

-Այո, ես բնածին արկածախնդիր եմ: Իմ ամբողջ կյանքն ամբողջովին արկածախնդրություն է: Ես անընդհատ նոր բաներ եմ հնարում: Ամենահետաքրքիրը` մեկնել որևէ մի տեղ` աշխարհի ծայրը, և երգել տեղաբնակների համար, կարևոր չէ, թե որտեղ` ակումբներում, ռեստորանում, թե փողոցում…

Այդ բոլոր տպավորությունները փոխանցվում են թղթին, և ծնվում է մի նոր երգ: Մի խոսքով, ես շատ եմ սիրում տարբեր արկածներ, իսկ քանի որ ես շատ եմ ճանապարհորդում, ապա դրանք ինձ հաճախ են հանդիպում: Պետք է ռիսկի գնալ նոր հանդիսատես գրավելու համար:

Երկար սպասված հարցին, թե ինչ է նա պատրաստվում կատարել Թել-Ավիվի «Նոկիա» պալատում նոյեմբերի 23-ին նախատեսված համերգի ժամանակ, Ազնավուրը կատակով պատասխանել է. «Ես չեմ սիրում «ծրագիր» բառը: Միշտ երգում եմ այն, ինչ որ ցանկանում եմ երգել տվյալ պահին: Ճիշտ է, վերջին ժամանակներս մեկ-մեկ մոռանում եմ բառերը, այդ պատճառով էլ ինձ մոտ պահում եմ երգերի տեքստերով մի գրքույկ»:

Ավարտելով հանդիպումը՝ Ազնավուրը խոստովանել է. «Ինձ հաճախ եմ հարցնում, թե այդ ինչպես է, որ ես 89 տարեկանում դեռ երգում եմ, կա՞ արդյոք ինձ մոտ ինչ-որ հավերժական շարժիչ: Եվ ես միշտ պատասխանում եմ՝ կյանքը: Դա է հավերժական շարժիչը: Ես գիտեմ, որ մենք ծնվում ենք մահանալու համար: Բայց մինչ այդ պետք է ապրել երկար և փառավոր կյանք: Եվ եթե մեր երկու ժողովուրդներս` հայերը և հրեաները, չսիրեինք կյանքը, ապա մենք վաղուց անհետացած կլինեինք աշխարհի երեսից»:

ԱՆՎԱՆԻ ԳՈՐԾԻՉՆԵՐ
2980 reads | 09.12.2013
|
avatar

Մականուն:
Գաղտնաբառ:
Copyright © 2018 Diplomat.am tel.: +37491206460, +37499409028 e-mail: diplomat.am@hotmail.com